Karakter boyutu :13 Punto15 Punto17 Punto19 Punto

Binlerce kefensiz yatan kahramana ula┼č─▒ld─▒

Binlerce kefensiz yatan kahramana ula┼č─▒ld─▒
Sakarya Meydan Muharabesi'nde can─▒n─▒ vermi┼č kay─▒p kahramanlar─▒n, toprak alt─▒nda kefensiz yatanlar─▒n mezarlar─▒na sessiz sedas─▒z ula┼č─▒ld─▒.
17.01.2016 / 20:24




Türkiye Cumhuriyeti bugün bu haliyle varsa, mevcudiyetini Ankara'n─▒n burnunun dibindeki, ac─▒yla yüklü bu topraklara borçlu. Burada, bugün Polatl─▒ ve Haymana ilçelerinin s─▒n─▒rlar─▒nda kalan bu topraklarda Ba┼čkomutan Mustafa Kemal yönetimindeki Türk ordusu 22 gün 22 gece sava┼čt─▒...



Tam 95 y─▒l sonra, Türkiye'nin do─čusundan, bat─▒s─▒ndan gelmi┼č, Sakarya Meydan Muharebesi'nde can─▒n─▒ vermi┼č kay─▒p kahramanlar─▒n, toprak alt─▒nda kefensiz yatanlar─▒n mezarlar─▒na sessiz sedas─▒z ula┼č─▒ld─▒.



BAKANLIK, NEREDE YATTI─×I B─░L─░NMEYEN ┼×EH─░TLER─░N YER─░N─░ ORTAYA ÇIKARDI



Orman ve Su ─░┼čleri Bakanl─▒─č─▒'n─▒n yürüttü─čü jeoradar çal─▒┼čmalar─▒, orada, bugüne dek nerede yatt─▒─č─▒ bilinmeyen ┼čehitlerin yerini ortaya ç─▒kard─▒. Orman ve Su ─░┼čleri Bakanl─▒─č─▒'n─▒n Bitlis Eren Üniversitesi'yle birlikte geçen y─▒ldan beri yürüttü─čü jeoradarla arama çal─▒┼čmalar─▒nda 34 ┼čehitlik saptand─▒. Burada yakla┼č─▒k 1500-2000 ┼čehide ula┼č─▒laca─č─▒ tahmin ediliyor.



B─░RB─░R─░NE SARILMI┼× 'DÜ┼×MANLAR'



Sava┼č ko┼čullar─▒nda, çok k─▒sa sürede çok h─▒zl─▒ davranmak gerekti─či için, ivedilikle, koyun koyuna gömülmü┼č binlerce ┼čehit... Hele 22 gün 22 gece süren ve mevzilerin sürekli el de─či┼čtirdi─či Sakarya Sava┼č─▒'nda daha da süratli davranmak zorunda kal─▒nm─▒┼č. Bu yüzden hemen her yer toplu mezar. Emekli Albay Kadim Koç, bu mezarlarda, Sakarya Sava┼č─▒'nda hayat─▒n─▒ kaybeden Yunan askerlerinin kal─▒nt─▒lar─▒na da muhakkak rastlanaca─č─▒na dikkat çekiyor. Baz─▒ noktalarda birbirlerine kar─▒┼čm─▒┼č olabilirler.



KEM─░KLER GÜN YÜZÜNE ÇIKARILACAK



Önümüzdeki aylarda, Sakarya Meydan Muharebesi Milli Park─▒'nda bulunan ┼čehitlikler, arkeolojik tabirle 'aç─▒lacak', kemikler gün yüzüne ç─▒kar─▒lacak. Bir yandan yeni ┼čehitlikler aranmaya da devam edilecek.



"BURASI B─░R ULUSUN KADER─░N─░N YAZILDI─×I YER"



Hürriyet'ten Yenal Bilgici, Sakarya Meydan Muharabesi'nin ya┼čand─▒─č─▒ topraklara gitti. ─░┼čte Bilgici'nin izlenimleri:



"Buras─▒ bir ulusun kaderinin yaz─▒ld─▒─č─▒ yer... Buras─▒, 23 A─čustos - 13 Eylül 1921'de, 22 gün 22 gece süren Sakarya Meydan Muharebesi'nin geçti─či yer... Türk, Yunan binlerce askerin vurulup dü┼čtü─čü ac─▒ topraklar... Ba┼čkomutan Mustafa Kemal yönetimindeki Türk ordusunun makûs talihini yendi─či, Yunan ordusunun ilerlemesinin nihayet durduruldu─ču aç─▒k arazi... Buras─▒, Ankara'n─▒n burnunun dibi...



Yol boyu Türkiye'nin sava┼č alanlar─▒ konusunda uzman tek rehberi (hatta rehber olsun olmas─▒n, bu alanlar─▒ bilen az say─▒da insandan biri) Serhan Güngör'den h─▒zland─▒r─▒lm─▒┼č bir kurs al─▒yorum. Güngör, biz kimi zaman aheste aheste, kimi zaman saatte 250 kilometre h─▒zla, raylar üzerinde ak─▒p giderken, geçti─čimiz istasyonlar─▒n tarihi önemini anlat─▒yor. Arifiye, Bozüyük, Eski┼čehir... Her birini Kurtulu┼č Sava┼č─▒'ndaki önemine ba─čl─▒yor.



"Kurtulu┼č Sava┼č─▒'n─▒ anlamak için demiryollar─▒n─▒ anlamak laz─▒m" diyor Güngör. "Lojistik ve ikmal sava┼č─▒yd─▒ biraz da. Yunan ordusu demiryolu ┼čebekesi boyunca ilerledi. Sonra da ayn─▒ hatlar üzerinden geri çekildi. Türk ordusu, o hatlar─▒ diri ve çal─▒┼č─▒r durumda tutabilmek için insanüstü gayret sarf etti."





Yayg─▒n bir yan─▒lg─▒ Sakarya Meydan Sava┼č─▒'n─▒n Sakarya'da geçti─čini sanmak. Oysa sava┼č Sakarya Irma─č─▒'n─▒n do─čusundaki, Ankara'ya yak─▒n Polatl─▒'da ya┼čand─▒. (Fotomuhabiri Emre Yunuso─člu, uçsuz bucaks─▒z sava┼č alan─▒n─▒ 'drone' yard─▒m─▒yla görüntüledi.)



EN CESUR KARAR



Anadolu'nun derinli─činde ilerliyoruz. Eski┼čehir'den Polatl─▒'ya, do─čuya giderken trenimiz, Kurtulu┼č Sava┼č─▒'n─▒n en dramatik iki ay─▒nda ya┼čananlar─▒n üzerinden de geçer gibiyiz. K─▒saca hat─▒rlayal─▒m: Birinci ve ─░kinci ─░nönü Muharebeleri'nin ba┼čar─▒s─▒na ra─čmen, Kütahya-Eski┼čehir muharebeleri kaybedilmi┼čti. 30 bin civar─▒ asker firar ederken, ordu moral çöküntü içine girmi┼čti. Bu ┼čartlar alt─▒nda Mustafa Kemal, ─░smet Pa┼ča'n─▒n Eski┼čehir'in güneybat─▒s─▒nda Karacahisar'daki karargâh─▒n─▒ ziyaret eder ve ona do─čuya çekilme direktifi verir. Bu cesur karar─▒ Nutuk'ta ┼čöyle aç─▒klayacakt─▒r:



"Dü┼čman hiç durmadan takip ederse, hareket üssünden uzakla┼čacak ve yeniden menzil hatlar─▒ kurmaya mecbur olacak; herhalde beklendi─či birçok güçlüklerle kar┼č─▒la┼čacak; buna kar┼č─▒l─▒k bizim ordumuz toplu bulunacak ve daha elveri┼čli ┼čartlara sahip olacakt─▒r. Bu ┼čekildeki çekili┼čimizin en büyük sak─▒ncas─▒, Eski┼čehir gibi önemli yerlerimizi ve birçok topraklar─▒m─▒z─▒ dü┼čmana b─▒rakmaktan dolay─▒ kamuoyunda do─čabilecek manevî sars─▒nt─▒d─▒r."





Mevzi: Sakarya Meydan Sava┼č─▒, 23 A─čustos'ta Yunan askerlerinin, a─č─▒r top at─▒┼č─▒yla taarruza geçmesiyle ba┼člad─▒. ─░lk sald─▒r─▒lan bu mevziler Il─▒caözü Vadisi'inde.



Bu karar hem askeri hem de siyasi riskler içeriyordu. Ba┼čar─▒s─▒z olundu─ču takdirde, Yunan ordusu yok yere Anadolu'nun içine kadar girmi┼č olacak, Kurtulu┼č Sava┼č─▒ da muhtemelen kaybedilecekti. Bu risk al─▒nd─▒. Ölüm kal─▒m sava┼č─▒na haz─▒rlanmakla geçen iki ay boyunca Mustafa Kemal ba┼čkomutanl─▒k yetkisiyle donat─▒ld─▒ ve her bir evin elinde avcunda ne varsa orduya vermesini emreden Tekalif-i Milliye Kanunu ç─▒kar─▒ld─▒.



"B─░TT─░" DEN─░LEN YERDE YEN─░DEN BA┼×LAYIP TAARRUZA GEÇEN B─░R ORDU



Sonras─▒ tarihin gördü─čü en büyük direni┼člerden biri... Yunan ordusu ile neredeyse 100 kilometrelik bir cephede sürdürülen, günler süren bir savunma sava┼č─▒. "Bitti" denilen yerde yeniden ba┼člay─▒p taarruza geçen bir ordu... Dua Tepe'de bitirilen bir mücadele.



95 YIL SONRA, BUGÜN...



95 y─▒l sonra, bugün... Büyük ac─▒lara tan─▒kl─▒k eden bu sessiz topraklarda gezerken, harp alan─▒n─▒ avcunun içi gibi bilen emekli Albay Kadim Koç, gün gün sava┼č─▒n nas─▒l ya┼čand─▒─č─▒n─▒ anlat─▒yor. Onun e┼čli─činde mevzileri, siperleri tek tek ziyaret ediyoruz. Y─▒ld─▒zda─č─▒, Toydemir, K─▒z─▒lk─▒rma, ─░kiztepe, Kocadere... Buralarda binlerce insan son nefesini verdi.



Tüm gün hiç kimseye, neredeyse hiçbir araca rastlamadan kilometrelerce yol gidiyoruz. Iss─▒z, sessiz, yer yer karla kapl─▒ bozk─▒r... Ara ara, uzaklarda göze çarpan bir-iki an─▒t... Bu sessizlik tuhaf geliyor. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmas─▒n─▒ mümkün k─▒lm─▒┼č bir mücadelenin verildi─či topraklar─▒n üzerinde biraz daha hareket beklersiniz. Yok.



BAKANLI─×IN YÜRÜTTÜ─×Ü ÇALI┼×MALAR, BUGÜNE DEK NEREDE YATTI─×I B─░L─░NMEYEN ┼×EH─░TLER─░N YER─░N─░ ORTAYA ÇIKARDI



Asl─▒nda bir süredir sessiz sedas─▒z süren bir faaliyet mevcut. Buras─▒ 2015 itibar─▒yla art─▒k bir milli park: 13.580 hektarl─▒k Sakarya Meydan Muharebesi Tarihi Milli Park─▒. Orada burada göze çarpan yeni tabelalar nerede oldu─čumuzu anlat─▒yor. Ama daha önemli bir konu var. Orman ve Su ─░┼čleri Bakanl─▒─č─▒'n─▒n yürüttü─čü jeoradar çal─▒┼čmalar─▒, orada, bugüne dek nerede yatt─▒─č─▒ bilinmeyen ┼čehitlerin yerini ortaya ç─▒kard─▒. Biz de bu yüzden buraday─▒z.



"BASTI─×IN YERLER─░ TOPRAK D─░YEREK GEÇME TANI"







Deha: Mustafa Kemal, "Hatt─▒ müdafaa yoktur, sath─▒ müdafaa vard─▒r" emrini Türbe Tepe'deki birliklerin mevzi kaybetmesi sonras─▒ verdi.



Kurtulu┼č Sava┼č─▒ y─▒llar─▒nda, toplumsal bilinçalt─▒na en çok i┼člemi┼č konu belki de ┼ču: Vurulup dü┼čenlerin, dü┼čtükleri yerde kalmalar─▒. Diyarbak─▒r'dan, Bursa'dan, Giresun'dan, Kayseri'den, Adana'dan geldiler. Sava┼č─▒p öldüler... Kimin, nerede yatt─▒─č─▒ bilinmiyor. Bu yüzden i┼čte, ┼čairlerin dizeleri bu bilinçalt─▒ndan ses veriyor. Mehmet Akif Ersoy'un ─░stiklal Mar┼č─▒'ndaki "Bast─▒─č─▒n yerleri toprak diyerek geçme, tan─▒; dü┼čün alt─▒nda binlerce kefensiz yatan─▒" bunun ifadesi. Yine ayn─▒ yerdeki "┼×üheda (┼čehitler) f─▒┼čk─▒racak topra─č─▒ s─▒ksan ┼čüheda" da.





(Arazide hala ┼čarapnel parçalar─▒ var.)



SAVA┼× KO┼×ULLARINDA ─░VED─░L─░KLE, KOYUN KOYUNA GÖMÜLMÜ┼× B─░NLERCE ┼×EH─░T



Sava┼č ko┼čullar─▒nda, çok k─▒sa sürede çok h─▒zl─▒ davranmak gerekti─či için, ivedilikle, koyun koyuna gömülmü┼č binlerce ┼čehit... Hele 22 gün 22 gece süren ve mevzilerin sürekli el de─či┼čtirdi─či Sakarya Sava┼č─▒'nda daha da süratli davranmak zorunda kal─▒nm─▒┼č. Bu yüzden hemen her yer toplu mezar. Emekli Albay Kadim Koç, bu mezarlarda, Sakarya Sava┼č─▒'nda hayat─▒n─▒ kaybeden Yunan askerlerinin kal─▒nt─▒lar─▒na da muhakkak rastlanaca─č─▒na dikkat çekiyor. Baz─▒ noktalarda birbirlerine kar─▒┼čm─▒┼č olabilirler.



34 ┼×EH─░TL─░KTE 1500-2000 ┼×EH─░T



Orman ve Su ─░┼čleri Bakanl─▒─č─▒'n─▒n Bitlis Eren Üniversitesi'yle birlikte geçen y─▒ldan beri yürüttü─čü jeoradarla arama çal─▒┼čmalar─▒nda 34 ┼čehitlik saptanm─▒┼č. Burada yakla┼č─▒k 1500-2000 ┼čehide ula┼č─▒laca─č─▒ tahmin ediliyor.





TÜRK─░YE'DE SON YILLARDA KULLANILMAYA BA┼×LANAN YÖNTEM



Jeoradar, Türkiye'de son y─▒llarda kullan─▒lmaya ba┼članan bir yöntem. Radyo dalgalar─▒yla yeralt─▒na sinyaller gönderen bir cihaz, farkl─▒ yap─▒lardan kaynaklanan yans─▒malar─▒ kaydediyor. Bu bir nevi yeralt─▒ röntgeni. Dokuz-on metreye kadar topra─č─▒n alt─▒nda neler oldu─čuna bakan jeoradar, daha önce Çanakkale'de de ┼čehitlikler saptamak için kullan─▒ld─▒.



KEM─░KLER GÜN YÜZÜNE ÇIKARILACAK



Önümüzdeki aylarda, Sakarya Meydan Muharebesi Milli Park─▒'nda bulunan ┼čehitlikler, arkeolojik tabirle 'aç─▒lacak', kemikler gün yüzüne ç─▒kar─▒lacak. Bir yandan yeni ┼čehitlikler aranmaya da devam edilecek.



NOTLAR



** Ankara'ya ba─čl─▒ Polatl─▒ ve Haymana ilçeleri aras─▒ndaki alan Sakarya Meydan Muharebesi Tarihi Milli Park─▒ olarak belirlendi. Bu karar 8 ┼×ubat 2015 tarihli Resmi Gazete taraf─▒ndan ilan edildi.



** Bu milli parkta, yap─▒lan çal─▒┼čmalar kapsam─▒nda Sakarya Nehri'nin do─čusunda günümüze kalan izler, mevziler, siperler, ┼čehitlikler tespit edilmeye ba┼čland─▒.



** Geçen mart ay─▒ndan itibaren kay─▒p ┼čehitlerin yerlerinin tespitine yönelik jeofizik ara┼čt─▒rmalar ba┼člad─▒. Burada Çanakkale'de de tercih edilen jeoradar yöntemi kullan─▒l─▒yor.





** Bugüne kadar yap─▒lan çal─▒┼čmalar kapsam─▒nda 34 ayr─▒ noktada ┼čehitlerin yatt─▒─č─▒ tespit edildi. Burada yakla┼č─▒k 1500-2000 civar─▒ ┼čehidin izine rastlanaca─č─▒ dü┼čünülüyor.



** Ba┼čka defin alanlar─▒ için de çal─▒┼čmalar sürüyor.



** Sakarya Meydan Muharebesi'nde toplam 5713 ┼čehit var. Yakla┼č─▒k 200 ki┼činin mezar yeri (kimin nerede yatt─▒─č─▒ net olmamakla beraber) belli. Sakarya ┼×ehitli─či'nde 140 adet mezar bulunuyor. Civar köylerin mezarl─▒─č─▒nda da elliyi a┼čk─▒n ┼čehit yat─▒yor.



** ┼×u anda öyle bir plandan bahsedilmiyor ama Yunan askerlerinin kemiklerine de ula┼č─▒lmas─▒yla ileriki y─▒llarda Çanakkale'deki gibi belki ortak çal─▒┼čmalar da gündeme gelebilir. (Kaynak: Hürriyet)










Bu haber toplam 761 defa okundu
YAZARLAR
 
Anasayfa |

Reklam Verin |

Sitene Haber Ekle |

Bize Ulaşın

  © 2010 YzC Haber Portal─▒                             Yazılım ve Tasarım: Serdar YAZICI
Sitemiz, hukuka, yasalara, telif haklar─▒na ve ki┼čilik haklar─▒na sayg─▒l─▒ olmay─▒ ama├ž edinmi┼čtir. Sitemiz, 5651 say─▒l─▒ yasada tan─▒mlanan .yer sa─člay─▒c─▒. olarak hizmet vermektedir. ─░lgili yasaya g├Âre, site y├Ânetiminin hukuka ayk─▒r─▒ i├žerikleri kontrol etme y├╝k├╝ml├╝l├╝─č├╝ yoktur. Bu sebeple, sitemiz .uyar ve kald─▒r. prensibini benimsemi┼čtir. Telif hakk─▒na konu olan eserlerin yasal olmayan bir bi├žimde payla┼č─▒ld─▒─č─▒n─▒ ve yasal haklar─▒n─▒n ├ži─čnendi─čini d├╝┼č├╝nen hak sahipleri veya meslek birlikleri, ─░leti┼čim b├Âl├╝m├╝nden bize ula┼čabilirler | Rize G├╝ndo─čdu Haber | Rize | Rize Haberleri haberler