Karakter boyutu :13 Punto15 Punto17 Punto19 Punto

T├╝rkiye ─░srail Devletini nas─▒l tan─▒m─▒┼čt─▒ ?

T├╝rkiye ─░srail Devletini nas─▒l tan─▒m─▒┼čt─▒ ?
T├╝rkiye, 1949ÔÇÖdan ├Ânce ─░srailÔÇÖin ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒na kar┼č─▒ ├ž─▒kan ├╝lkeler aras─▒nda yer alm─▒┼čt─▒. Fakat komisyona d├óhil olu┼čundan itibaren giderek Araplar─▒ desteklemekten uzakla┼čt─▒ ve daha Bat─▒c─▒ bir ├žizgiye y├Âneldi. Bu politika de─či┼čikli─činin ard─▒ndan 28 Mart 1949ÔÇÖda ─░srail\'i tan─▒yan ilk M├╝sl├╝man ├╝lke oldu.
19.02.2018 / 10:55


Holokost sonras─▒ bir Yahudi devleti kurma talebi



─░kinci Dünya Sava┼č─▒’n─▒n sonucunda, Ortado─ču’daki siyasi durum tamamen de─či┼čti. Fransa ve ─░ngiltere’nin zay─▒flamas─▒ bu ülkelerin sömürgelerinde ba─č─▒ms─▒zl─▒k taleplerinin artmas─▒na sebep olurken, 6 milyon Yahudi’nin ölmesi uluslararas─▒ kamuoyunda bir Yahudi devleti kurulmas─▒ yönündeki Siyonist taleplere kar┼č─▒ bir duyarl─▒l─▒k meydana getirdi.



Filistin’e Yahudi göçü ve gerilimin t─▒rmanmas─▒



Filistin’e ba┼člayan Yahudi göçüne kar┼č─▒ Araplar─▒n hareketlenmeleri üzerine ─░ngilizler, Yahudilerin buraya geli┼čini s─▒n─▒rlamaya çal─▒┼čt─▒lar. Buna kar┼č─▒l─▒k 1931 y─▒l─▒nda Filistin Yahudileri taraf─▒ndan kurulan ─░rgun örgütü hem Araplara hem ─░ngiltere’ye kar┼č─▒ terörist eylemlere giri┼čti ve Yahudi göçüne Haganah adl─▒ gizli örgütle birlikte destek verdi.



















Yahudilerin Filistine göç etmesine kar┼č─▒ Araplar taraf─▒ndan düzenlenen bir gösteriden.Pankartlarda "Vatan bizim dinimizdir.Ba─č─▒ms─▒zl─▒k ya┼čamam─▒zd─▒r.Arap Filistin" yaz─▒lar─▒ görülüyor.







1936’da, Yahudi göçüne kar┼č─▒ ç─▒kan bir Arap ayaklanmas─▒n─▒n ard─▒ndan, ─░ngiltere, bölgenin Yahudilerle Araplar aras─▒nda payla┼čt─▒r─▒lmas─▒n─▒ öngören bir plan─▒ uygulamak istediyse de bu plan Araplar taraf─▒ndan reddedildi. ─░ngiltere, durumun daha da kötüye gitmesini önlemek için 1939 y─▒l─▒nda yap─▒lan göçleri çok s─▒n─▒rlad─▒. ─░lerleyen dönemde Menahem Begin'in yönetti─či ─░rgun örgütü Filistin’deki ─░ngiliz manda yönetimine kar┼č─▒ eylemlerini yo─čunla┼čt─▒rd─▒. 1946 y─▒l─▒nda Kudüs’teki King David Oteli'nin dinamitlenmesi, Arap köyü Deyri Yasin'e kar┼č─▒ düzenlenen sald─▒r─▒lar, Yahudileri Filistin’e götürmekte olan Exodus adl─▒ geminin ─░ngiliz donanmas─▒ taraf─▒ndan geri çevrilmesi ve ─░ngiliz askerleri ile Yahudiler aras─▒nda silahl─▒ çat─▒┼čmalar─▒n ┼čiddetlenmesi gerilimi daha da artt─▒rarak Filistin sorununu uluslararas─▒ bir sorun haline getirdi.



─░ngiltere Filistin meselesini Birle┼čmi┼č Milletlere havale ediyor



Pazarl─▒klarda oldu─ču kadar güç kullanma konusunda da ba┼čar─▒s─▒z olan ─░ngiltere, 2 Nisan 1947’de sorunu Birle┼čmi┼č Milletler gündemine ta┼č─▒d─▒. Konuyu görü┼čen Genel kurul, iki hafta süren müzakerelerden sonra meseleye bir çözüm bulunmas─▒ için özel bir komisyon kurulmas─▒na karar verdi.



















Yeni Sabah gazetesinin 15 May─▒s 1949 tarihli nüshas─▒nda ─░srail Devleti'nin kurulu┼č haberi







Birle┼čmi┼č  Milletlerin plan─▒ ve iki  ayr─▒ görü┼č



Büyük devletlerin yer almad─▒─č─▒ Birle┼čmi┼č Milletler Filistin Komisyonu, 16 Haziran-24 Temmuz tarihleri aras─▒nda yapt─▒─č─▒ incelemelerin ard─▒ndan A─čustos ay─▒nda raporunu yay─▒nlad─▒. Bu raporda Komisyon, oy birli─či ile Filistin’in ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n─▒ teklif etti. Fakat Kanada, Çekoslovakya, Guetemala, Hollanda, Peru, ─░sveç ve Uruguay taraf─▒ndan desteklenen görü┼če göre, Filistin Araplarla Yahudiler aras─▒nda bölünerek iki ayr─▒ ba─č─▒ms─▒z devlet kurulmal─▒ ve Kudüs uluslararas─▒ statüde olmal─▒yd─▒. Hindistan, ─░ran ve Yugoslavya ve Araplar taraf─▒ndan desteklenen görü┼če göre de, Filistin, Yahudi ve Arap devletlerinden meydana gelen federal bir devlet olmal─▒yd─▒.



Türkiye, Filistin’in taksimine ve ─░srail Devleti’nin kurulmas─▒na kar┼č─▒ ret oyu veriyor



Komisyonun bu teklifleri Genel Kurul’da tart─▒┼č─▒ld─▒ktan sonra 29 Kas─▒m 1947’de 13 ret, 10 çekimser, 33 kabul oyuyla Filistin’in topraklar─▒n─▒n taksimiyle ─░srail ve Filistin devletlerinin kurulmas─▒na karar verildi. Kudüs ise uluslararas─▒ statüde kabul edildi. Amerika Birle┼čik Devletleri, Sovyetler Birli─či ve Fransa taksim lehinde oy kullan─▒rken ─░ngiltere çekimser kald─▒. Türkiye ise Arap ülkeleriyle birlikte taksime ret oyu verdi. Bu karar─▒ izleyen günlerde Birle┼čmi┼č Milletlerin taksim karar─▒ bütün Arap dünyas─▒nda tepkiyle kar┼č─▒land─▒ ve Arap ülkeleri 17 Aral─▒k 1947’de taksimi önleyebilmek için ─░srail’e kar┼č─▒ gerekirse sava┼ča girme karar─▒ ald─▒lar.



─░ngiltere’nin çekilmesi-─░srail Devleti’nin kurulu┼ču ve Arap-─░srail Sava┼č─▒



Amerika Birle┼čik Devletleri, bunun ard─▒ndan taksim karar─▒na evet oyu verdi─či halde Filistin’in Birle┼čmi┼č Milletler denetimine girmesini teklif etti. Bu teklif ise, hem Araplar hem de Yahudiler taraf─▒ndan reddedildi. May─▒s ay─▒na gelindi─činde ─░ngiltere ba┼č─▒na dert olan bu meseleyi art─▒k sonland─▒rmak için Filistin’deki bütün kuvvetlerini çekece─čini duyurdu. Çekilme i┼činin tamamlanmas─▒ndan bir gün önce de David Ben Gurion ba┼čkanl─▒─č─▒nda 14 May─▒s 1948 Tel-Aviv’de toplanan Yahudi Milli Konseyi, ─░srail Devleti’nin kuruldu─čunu aç─▒klad─▒. Amerika Birle┼čik Devletleri ayn─▒ gün ─░srail’i tan─▒d─▒. Bunun hemen ard─▒ndan ertesi gün ─░srail-Arap Sava┼č─▒ ba┼člad─▒.

























 



 



 



 



 



Birle┼čmi┼č Milletlerin devreye girmesi ve Türkiye’nin ald─▒─č─▒ pozisyon



Ortado─ču’da etkin olmaya çal─▒┼čan Sovyetler Birli─či ise Birle┼čmi┼č Milletler oylamalar─▒nda oldu─ču gibi ─░srail’i tan─▒ma karar─▒ verdi. Hatta Sovyetler Birli─či, Çekoslovakya’dan Yahudilere hava yoluyla hafif toplar ve otomatik silahlar sevk etmeye ba┼člad─▒. M─▒s─▒r, Suriye ve Ürdün ‘ün ba┼č─▒n─▒ çekti─či 5 devletten olu┼čan koalisyon güçleri 1 y─▒l süren sava┼č boyunca a─č─▒r yenilgilere u─črad─▒lar. Birle┼čmi┼č Milletler, bu sava┼č s─▒ras─▒nda da devreye girerek, önce ate┼čkesin sonra bar─▒┼č─▒n sa─članmas─▒ için çal─▒┼čmalar yürüttü. ─░lk Arap-─░srail Sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda Türkiye’de Birle┼čmi┼č Milletler nezdindeki çal─▒┼čmalarda aktif rol ald─▒.



Bu cümleden olarak 12 Aral─▒k 1948’de, Amerika Birle┼čik Devletleri, Fransa ve Türkiye temsilcilerinden olu┼čan “Filistin Uzla┼čt─▒rma Komisyonu” kuruldu. Komisyon belirlenirken ABD’nin ─░srail yanl─▒s─▒, Fransa’n─▒n tarafs─▒z, Türkiye’nin de Arap yanl─▒s─▒ olaca─č─▒ dü┼čünülmü┼čtü. Çünkü Türkiye, 1949’dan önce ─░srail’in ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒na kar┼č─▒ ç─▒kan ülkeler aras─▒nda yer alm─▒┼čt─▒.  Fakat Türkiye komisyona dâhil olu┼čundan itibaren giderek Araplar─▒ desteklemekten uzakla┼čt─▒ ve daha bat─▒c─▒ bir çizgiye yöneldi. 28 Mart 1949’da ilk Müslüman ülke olarak ─░srail’in tan─▒nmas─▒yla sonuçlanacak bu tav─▒r de─či┼čikli─či dönemin de─či┼čen siyasi, ekonomik ve askeri geli┼čmeleri sebebiyle gerçekle┼čti.



















─░srail Devleti'nin Türkiye taraf─▒ndan tan─▒nmas─▒na dair resmi gazetede yay─▒nlanan karar. Karar Say─▒s─▒ :8942-─░srail Devleti'nin derhal tan─▒nmas─▒ D─▒┼čisleri Bakanl─▒─č─▒n─▒n 25/3/1949 tarihli ve 35970/155 say─▒l─▒ yaz─▒s─▒ üzerineBakanlar Kurulunun 24/8/1949 tarihli toplant─▒s─▒nda kararla┼čt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r.







Türkiye’yi ─░srail’e muhaliflikten, müttefikli─če götüren süreç



II. Dünya Sava┼č─▒’na Türkiye, Fransa ve ─░ngiltere ile bir savunma anla┼čmas─▒ yapm─▒┼č olmas─▒na ra─čmen kat─▒lmayarak tarafs─▒z kalm─▒┼čt─▒. Haziran 1945’e gelindi─činde sava┼čtan büyük bir güç olarak ç─▒kan Sovyetler Birli─či’nin Türkiye’yi tehdit etmeye ba┼člamas─▒ ve Stalin‘in özellikle Bo─čazlar üzerindeki denetim talepleri dönemin hükümetini gittikçe Amerika Birle┼čik Devletleri’yle ve Bat─▒l─▒ güçlerle ili┼čkilerini geli┼čtirme amac─▒na yönetti. Kapitalist bu güçlerin Komünizm’e kar┼č─▒ bir mücadelesi olan So─čuk Sava┼č dönemine girilirken Türkiye Ortado─ču’da müttefiklerinin yan─▒nda oldu─čunu ve Kuzey Atlantik Pakt─▒’na bak─▒┼č─▒n─▒ ─░srail’i tan─▒makla gösterdi.














 































 



Yeni Sabah Gazetesi’nin 21Temmuz 1949 tarihli nüshas─▒nda ─░srail-Arap Sava┼č─▒’nda silahlar─▒ susturan son mütarekeye dair haber



Nihayet s─▒cak çat─▒┼čmalar sonucunda ─░srail, Araplar─▒ püskürtmeyi ba┼čard─▒ ve Birle┼čmi┼č Milletlerin bölü┼čüm plan─▒ndan öngörülenden çok daha geni┼č topraklar─▒ ele geçirdi. Bat─▒ ┼×eria, Ürdün taraf─▒ndan ilhak edildi. M─▒s─▒r da Gazze ┼čeridini ele geçirdi. Kudüs ise ─░srail ve Ürdün aras─▒nda fiilen bölü┼čüldü.



Kaynaklar:



Ahmet Kuya┼č(Yay.Yönetmeni), Tarih 2002, ─░stanbul, 2002.



Rifat Uçarol, Siyasi Tarih (1799-2001), ─░stanbul, 2008.



Fahir Armao─člu, 20. Yüzy─▒l Siyasi Tarihi, ─░stanbul, 2009.



http://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0srail_ba%C4%9F%C4%B1ms%C4%B1zl%C4%B1k_bildirgesi






Bu haber toplam 916 defa okundu
YAZARLAR
 
Anasayfa |

Reklam Verin |

Sitene Haber Ekle |

Bize Ulaşın

  © 2010 YzC Haber Portal─▒                             Yazılım ve Tasarım: Serdar YAZICI
Sitemiz, hukuka, yasalara, telif haklar─▒na ve ki┼čilik haklar─▒na sayg─▒l─▒ olmay─▒ ama├ž edinmi┼čtir. Sitemiz, 5651 say─▒l─▒ yasada tan─▒mlanan .yer sa─člay─▒c─▒. olarak hizmet vermektedir. ─░lgili yasaya g├Âre, site y├Ânetiminin hukuka ayk─▒r─▒ i├žerikleri kontrol etme y├╝k├╝ml├╝l├╝─č├╝ yoktur. Bu sebeple, sitemiz .uyar ve kald─▒r. prensibini benimsemi┼čtir. Telif hakk─▒na konu olan eserlerin yasal olmayan bir bi├žimde payla┼č─▒ld─▒─č─▒n─▒ ve yasal haklar─▒n─▒n ├ži─čnendi─čini d├╝┼č├╝nen hak sahipleri veya meslek birlikleri, ─░leti┼čim b├Âl├╝m├╝nden bize ula┼čabilirler | Rize G├╝ndo─čdu Haber | Rize | Rize Haberleri haberler