Karakter boyutu :13 Punto15 Punto17 Punto19 Punto

─░ran ekonomisi k├Ât├╝ gidi┼či s├╝rd├╝r├╝yor

─░ran ekonomisi k├Ât├╝ gidi┼či s├╝rd├╝r├╝yor
ABD Ba┼čkan─▒ Trump'─▒n yapt─▒r─▒mlar─▒, ─░ran ekonomisi ├╝zerindeki etkisini net bir ┼čekilde g├Âsterdi.
08.05.2019 / 09:58


ABD Ba┼čkan─▒ Donald Trump’─▒n, Kapsaml─▒ Ortak Eylem Plan─▒ (KOEP) olarak adland─▒r─▒lan nükleer anla┼čmadan çekilme karar─▒n─▒n ard─▒ndan aç─▒klad─▒─č─▒ ─░ran'a yönelik ambargolar, 7 A─čustos ve 5 Kas─▒m olmak üzere iki a┼čamayla devreye girdi.



ABD, ilk a┼čama yapt─▒r─▒mlarla ─░ran'─▒n dolar, alt─▒n ve de─čerli madenlere eri┼čimini yasaklarken, bu ülkenin çelik, kömür, alüminyum ticareti ile otomotiv ve sivil havac─▒l─▒k sektörlerini de hedef ald─▒. 5 Kas─▒m'da getirilen ikinci a┼čama yapt─▒r─▒mlar ise do─črudan Tahran'─▒n petrol ve enerji ticaretini hedef ald─▒.



─░LK A┼×AMADA TÜRK─░YE MUAF ÜLKELER ARASINDA YER ALDI



Washington, ambargonun hayata geçmesinden bir kaç gün sonra ─░ran'dan petrol ithal eden Türkiye, Çin, Japonya, Güney Kore, Tayvan, Hindistan, ─░talya ve Yunanistan'─▒ 6 ay süreyle petrol yapt─▒r─▒mlar─▒ndan muaf tuttu. Bu süre içerisinde ─░ran petrolünün küresel pazara ak─▒┼č─▒ devam etse de günlük petrol ihracat─▒, 1 milyon varil dü┼čtü.



Türkiye’nin de aralar─▒nda bulundu─ču 8 ülkeye tan─▒nan 6 ayl─▒k muafiyet uzat─▒lmad─▒ ve ABD, 2 May─▒s'tan itibaren Tahran'dan petrol sevkiyat─▒na devam eden ülkeleri ve ┼čirketleri yapt─▒r─▒m uygulamakla tehdit etti.



─░RAN'IN PETROL ─░HRACATI YÜZDE 37 AZALDI



─░ran Ulusal Petrol ┼×irketi'ne göre, ülkenin yakla┼č─▒k 158 milyar varil ham petrol rezervi ve 33,5 trilyon metreküp do─čalgaz rezervi bulunuyor.

Venezuela ve Suudi Arabistan'─▒n ard─▒ndan Petrol ─░hraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) içinde en büyük üçüncü petrol rezervine sahip ─░ran, dünyada da Kanada'n─▒n ard─▒ndan en büyük dördüncü büyük petrol rezervine sahip ülke konumunda.



─░ran Petrol Bakanl─▒─č─▒'n─▒n istatistiklerine göre, Tahran geçen y─▒l nisanda günlük 2,87 milyon varil ham petrol ve kondensat ihracat─▒n─▒n yar─▒s─▒n─▒ 1,4 milyon varille Çin ve Hindistan'a yapt─▒.



PETROL ALAN ÜLKELER



Tahran'─▒n toplam ihracat─▒ 2.87 milyon varilin yüzde 60'─▒n─▒ bu dönemde, ─░ran petrolünü temel enerji kaynaklar─▒ndan kabul eden Asya ülkeleri, Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore ithal etti.



─░ran'─▒n petrokarbon ihracat─▒n─▒n geri kalan yüzde 40'─▒ Avrupa Birli─či (AB), Türkiye ve Birle┼čik Arap Emirlikleri'ne (BAE) gönderildi.



ABD KARARI SONRASI KADEMEL─░ OLARAK AZALDI



Zengin petrol yataklar─▒na sahip ─░ran'─▒n petrol ihracat─▒, ABD'nin 8 May─▒s'ta nükleer anla┼čmadan tek tarafl─▒ çekilmesinin ard─▒ndan kademeli olarak azalmaya ba┼člad─▒.



Geçen y─▒l may─▒sta günlük 2.7 milyon varil petrol ihraç eden ─░ran, ülkelerin gümrük istatistiklerine ve çe┼čitli tanker izleme verilerine göre, martta yakla┼č─▒k 1.7 milyon varil petrol satt─▒. Buna göre, Tahran'─▒n petrol ihracat─▒nda yakla┼č─▒k bir y─▒ll─▒k sürede, 1 milyon varil kay─▒pla yüzde 37 dü┼čü┼č gözlendi.



─░ran ekonomisi k├Ât├╝ gidi┼či s├╝rd├╝r├╝yor



ABD'nin ─░ran Özel Temsilcisi Brian Hook, ─░ran'a petrol yapt─▒r─▒mlar─▒ nedeniyle Tahran yönetiminin petrol gelirlerinin 10 milyar dolardan fazla dü┼čtü─čünü belirterek, "Yapt─▒r─▒mlardan önce ─░ran, petrolden y─▒ll─▒k 50 milyar dolar─▒n üzerinde gelir elde ediyordu. Hesaplar─▒m─▒za göre, yapt─▒r─▒mlar nedeniyle 10 milyar dolardan fazla gelirden mahrum b─▒rak─▒ld─▒." dedi.



Ç─░N ─░RAN'DAN PETROL SEVK─░YATINI AZALTTI



Tahran'─▒n en büyük iki mü┼čterisi Hindistan ve Çin, ABD'nin ─░ran'─▒n petrol sektörüne yapt─▒r─▒mlar─▒ndan muafiyet alan ülkelerin aras─▒ndayd─▒. Buna ra─čmen Çin'in ─░ran'dan petrol ihracat─▒nda dü┼čü┼č gözlendi. Çin Genel Gümrük ─░daresi verilerine göre, ─░ran'dan geçen y─▒l martta günlük 725 bin varil ham petrol ithal eden Çinli ┼čirketler, bir y─▒l sonra martta bu miktar─▒ yüzde 25 dü┼čürerek 543 bin varile indirdi.



─░ran'dan 430 bin varil ham petrol ithal eden Tahran'─▒n ikinci en büyük mü┼čterisi Hindistan ise bu mart ay─▒na gelindi─činde petrol sevkiyatlar─▒n─▒ yüzde 5 dü┼čürerek, günlük 405 bin varil petrol ithal etti.



Tahran'─▒n Asyal─▒ mü┼čterileri Güney Kore ve Japonya'n─▒n mart ay─▒ndaki ihracat rakamlar─▒ ise s─▒ras─▒yla, günlük 230 bin ve 140 bin varil seviyelerindeydi.



─░RAN'IN PARA B─░R─░M─░ YÜZDE 127 DE─×ER KAYBETT─░



Devreye giren yapt─▒r─▒mlar─▒n yol açt─▒─č─▒ olumsuz tablonun en net göstergesi, ekonomide oldu. ABD'nin anla┼čmadan çekildi─či geçen y─▒l may─▒s ay─▒nda serbest piyasada 1 ABD dolar─▒ 6 bin 500 tümen seviyelerinde i┼člem görürken, geçen eylülde tarihi seviyesine ula┼čarak 19 bin tümeni gördü. Bugün bu rakam, 14 bin 800 tümen seviyelerinde seyrediyor. Buna göre, ─░ran para birimi, ABD'nin nükleer anla┼čmadan çekilmesinden bu yana dolar kar┼č─▒s─▒nda yüzde 127 de─čer kaybetti.

─░ran ekonomisindeki kriz yaln─▒zca ulusal paran─▒n dolar kar┼č─▒nda de─čer kayb─▒yla s─▒n─▒rl─▒ kalmad─▒. Para biriminde ya┼čanan de─čer kayb─▒ d─▒┼č ticareti zora sokarken, enflasyonun yükselmesine ve ekonominin daralmas─▒na neden oldu.



─░ran ekonomisi k├Ât├╝ gidi┼či s├╝rd├╝r├╝yor



YÜZDE 6 KÜÇÜLME BEKLEN─░YOR



Uluslararas─▒ Para Fonu'nun (IMF) verilerine göre, ─░ran'da geçen y─▒l ekonomi yüzde 3,9 küçüldü. IMF, geçen ay aç─▒klad─▒─č─▒ Dünya Ekonomik Görünümü raporunda da ─░ran ekonomisinde bu y─▒l yüzde 6 daralma öngördü.



ENFLASYON SON 5 YILIN Z─░RVES─░NDE



─░ran ─░statistik Kurumu'nun verilerine göre, ─░ran ekonomisinde geçen y─▒l son 5 y─▒l─▒n en kötü enflasyon oran─▒ görüldü. Bunun ekonomideki en belirgin i┼čareti geçen y─▒l may─▒sta yüzde 9,7 olan enflasyon oran─▒n─▒n eylülde yüzde 31,4’e yükselmesinde verildi. ─░ran takvimine göre y─▒l sonu say─▒lan 20 Mart'a kadar bir y─▒ll─▒k enflasyon yüzde 27'yi buldu. IMF ise petrol ihracat─▒n─▒n durmas─▒ halinde ülkede y─▒l sonu enflasyon oran─▒n─▒n yüzde 50'yi görebilece─či uyar─▒s─▒nda bulundu.



─░ran para biriminin h─▒zla de─čer kaybetmesi ve enflasyondaki art─▒┼č halk─▒n al─▒m gücüne de ciddi bir darbe vurdu. ─░ran'da bu y─▒l 1 milyon 516 bin 882 tümen olarak belirlenen asgari ücret may─▒s ay─▒ndaki döviz kurlar─▒na göre yakla┼č─▒k 170 ABD dolar─▒na e┼čitken söz konusu rakam bugün itibar─▒yla serbest piyasa kuruna göre 102 dolara gerilemi┼č durumda.



EKONOM─░N─░N DURUMU PROTESTOLARI TET─░KLEYEB─░L─░R



ABD'nin petrol muafiyetlerini kald─▒rd─▒─č─▒ 2 May─▒s tarihinden sonra ─░ran'─▒n petrol sat─▒┼člar─▒n─▒n 500 bin varilin alt─▒na dü┼čebilece─či tahmin ediliyor. Ekonomisi petrole dayal─▒ ─░ran'da bu durum ülkede ekonomik sorunlar─▒n derinle┼čmesi, bundan kaynakl─▒ halk aras─▒ndaki memnuniyetsizli─či art─▒rmas─▒ ve Aral─▒k 2017'de oldu─ču gibi ülkede geni┼č çapl─▒ hükümet kar┼č─▒t─▒ protestolar─▒ tetikleme potansiyeli ta┼č─▒yor.

Uzmanlar, emniyet güçlerinin son günlerde küçük çapl─▒ gösterilere dahi müdahale etmesini bunun bir i┼čareti olarak de─čerlendiriyor.



─░RAN AVRUPA'NIN ABD'YE KAR┼×I ETK─░S─░ZL─░─×─░NDEN ┼×─░KAYETÇ─░



─░ran'─▒ anla┼čmada tutmak isteyen E3 ┼čeklinde isimlendirilen nükleer anla┼čman─▒n Avrupal─▒ taraflar─▒ Almanya, Fransa ve ─░ngiltere'nin ─░ran'la ticareti kolayla┼čt─▒rmak ve Avrupal─▒ ┼čirketleri ABD'nin yapt─▒r─▒mlar─▒ndan korumak için ocakta kurduklar─▒ Avrupa Birli─či'nin de destekledi─či INSTEX adl─▒ ödeme mekanizmas─▒ halen faaliyete girmedi.



Avrupa'y─▒ ABD'nin ─░ran aleyhindeki ad─▒mlar─▒na kar┼č─▒ etkisiz kalmakla ele┼čtiren Tahran yönetimi, anla┼čmayla durdurdu─ču nükleer faaliyetlerinin bir k─▒sm─▒n─▒ yeniden ba┼člatmaya haz─▒rlan─▒yor.






Etiketler: iran
Bu haber toplam 164 defa okundu
YAZARLAR
 
Anasayfa |

Reklam Verin |

Sitene Haber Ekle |

Bize Ulaşın

  © 2010 YzC Haber Portal─▒                             Yazılım ve Tasarım: Serdar YAZICI
Sitemiz, hukuka, yasalara, telif haklar─▒na ve ki┼čilik haklar─▒na sayg─▒l─▒ olmay─▒ ama├ž edinmi┼čtir. Sitemiz, 5651 say─▒l─▒ yasada tan─▒mlanan .yer sa─člay─▒c─▒. olarak hizmet vermektedir. ─░lgili yasaya g├Âre, site y├Ânetiminin hukuka ayk─▒r─▒ i├žerikleri kontrol etme y├╝k├╝ml├╝l├╝─č├╝ yoktur. Bu sebeple, sitemiz .uyar ve kald─▒r. prensibini benimsemi┼čtir. Telif hakk─▒na konu olan eserlerin yasal olmayan bir bi├žimde payla┼č─▒ld─▒─č─▒n─▒ ve yasal haklar─▒n─▒n ├ži─čnendi─čini d├╝┼č├╝nen hak sahipleri veya meslek birlikleri, ─░leti┼čim b├Âl├╝m├╝nden bize ula┼čabilirler | Rize G├╝ndo─čdu Haber | Rize | Rize Haberleri haberler