Karakter boyutu :13 Punto15 Punto17 Punto19 Punto

RizeÔÇÖnin 100 Y─▒ll─▒k Kaderi Sel ve Heyelanlar

RizeÔÇÖnin 100 Y─▒ll─▒k Kaderi Sel ve Heyelanlar
T├╝rkiye'de son 90 y─▒lda 389 ├Âl├╝ml├╝ heyelanda 1343 ki┼činin hayat─▒n─▒ kayberken, en y├╝ksek ├Âl├╝ml├╝ heyelan vakas─▒ 1929'da Trabzon ile Rize s─▒n─▒r─▒nda ya┼čand─▒. Toplam 19 k├Ây├╝ etkileyen afette 148 ki┼činin hayat─▒n─▒ kaybetti─či kay─▒tlara yans─▒d─▒.
25.01.2021 / 08:50


─░stanbul Teknik Üniversitesi (─░TÜ) Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü bünyesindeki bir ara┼čt─▒rmada, Türkiye'de son 90 y─▒lda 389 ölümlü heyelanda 1343 ki┼činin hayat─▒n─▒ kaybetti─či belirlendi. Ara┼čt─▒rmaya göre, Türkiye'de 81 ilin 67’sinde ölümlü heyelan olay─▒ ya┼čand─▒. Ölümlü heyelanlarda 38 olay, 336 ölüm ile Trabzon, 30 olay, 191 ölüm ile Rize, 58 olay, 85 ölüm ile ─░stanbul'un hem olay hem de ölüm frekans─▒n─▒n en yüksek oldu─ču iller oldu─ču tespit edildi. Türkiye'de en yüksek ölümlü heyelan vakas─▒ ise 1929'da Trabzon ile Rize s─▒n─▒r─▒nda ya┼čand─▒. Toplam 19 köyü etkileyen afette 148 ki┼činin hayat─▒n─▒ kaybetti─či kay─▒tlara yans─▒d─▒. 1995 y─▒l─▒nda Isparta'n─▒n Senirkent ilçesindeki moloz akmas─▒ olay─▒nda da 74 ki┼či hayat─▒n─▒ kaybetti.



Ö─čretim Üyesi Doç. Dr. Tolga Görüm ve doktora ö─črencisi Seçkin Fidan taraf─▒ndan Türkiye'deki ölümcül heyelan olaylar─▒n─▒n tespit edilmesi için 2017'de çal─▒┼čma ba┼člat─▒ld─▒.



Görüm ve Fidan, 1929'dan 2019'a kadar ülkedeki ölümlü heyelanlar─▒ di­jital ve yaz─▒l─▒ medya kaynaklar─▒ndan inceledi.



Yakla┼č─▒k 3 y─▒l süren çal─▒┼čma sonucunda ─░TÜ bünyesinde Türkiye'de meydana gelen ölümlü heyelan olaylar─▒n─▒ içeren bir veri taban─▒ olu┼čturuldu.



Türkiye Ölümcül Heyelan Veri Taban─▒'na (FATALDOT) göre, Türkiye'de her y─▒l ortalama 4 ölümlü heyelan gerçekle┼čirken ortalama 15 ki┼či hayat─▒n─▒ kaybetti. Heyelanlar─▒n Türkiye’de do─čal afet kaynakl─▒ kay─▒plar aras─▒nda depremden sonra en fazla ölüme neden olan afet türü olarak ikinci s─▒rada yer ald─▒─č─▒ belirlendi. Son 20 y─▒lda ölümcül heyelan ortalamas─▒ 12,2’ye, ölüm ortalamas─▒ ise 23,6’ya yükseldi.



Ara┼čt─▒rmayla ilgili AA muhabirine aç─▒klamalarda bulunan Doç. Dr. Görüm, Türkiye'de her y─▒l onlarca ki┼činin ölümüne neden olan çok say─▒da heyelan meydana geldi─čini söyledi.



Türkiye'de heyelanlar─▒n ele al─▒nmas─▒ ve ölümlerin kaydedilmesinin ihmal edildi─čini belirten Görüm, "Bu kapsamda 'Türkiye Ölümcül Heyelan Veri Taban─▒' çal─▒┼čmas─▒na 2017 y─▒l─▒nda yüksek lisans ö─črencim olan Seçkin Fidan ile ba┼člad─▒k. Çal─▒┼čmadaki amac─▒m─▒z geçmi┼čten günümüze heyelana ba─čl─▒ ölümleri incelemekti." dedi.



Görüm, heyelanlar─▒n depremden sonra meydana gelen ölümlü do─čal afetlerde ikinci s─▒rada oldu─čuna dikkati çekti.



1929 ile 2019 y─▒llar─▒ aras─▒ndaki 90 y─▒ll─▒k dönemi Cumhurba┼čkanl─▒─č─▒ ar┼čivleri, gazeteler ve AFAD raporlar─▒ndan ara┼čt─▒rd─▒klar─▒n─▒ ifade eden Görüm, ┼čöyle devam etti: "Verilerde de heyelanlar─▒n hangi bölgede, hangi nedenlere ba─čl─▒ olarak da─č─▒ld─▒klar─▒n─▒ ortaya koyduk. Türkiye’deki ölümlü heyelanlar Do─ču Karadeniz Bölümü ve ─░stanbul çevresi olmak üzere iki bölgede yo─čunla┼čmaktad─▒r. Genel olarak, Do─ču Karadeniz Bölümü’nde do─čal faktörlerle tetiklenen ölümlü heyelanlar yo─čunluk gösterirken, ─░stanbul ve çevresinde ise antropojenik faktörlerle tetiklenen ölümlü heyelan olaylar─▒ yo─čunluk göstermektedir. Ayr─▒ca ölümlerdeki art─▒┼č nüfus art─▒┼č─▒na ba─čl─▒ da paralellikte gösteriyor. Günümüze yakla┼čt─▒kça artan nüfus ayn─▒ zamanda ölüm oranlar─▒n─▒ da art─▒r─▒yor. Ara┼čt─▒rmada Türkiye'de son 90 y─▒lda 389 ölümlü heyelanda 1343 ki┼činin hayat─▒n─▒ kaybetti─či tespit ettik. Bu heyelanlardan 883 ki┼činin ölümüyle sonuçlanan 147 olay do─čal faktörlerle (ya─č─▒┼č, kar erimesi gibi hidrometeorolojik ko┼čullar), 301 ki┼činin ölümüyle sonuçlanan 197 ölümlü heyelan olay─▒ ise antropojenik faktörlerle (in┼čaat ve altyap─▒ çal─▒┼čmalar─▒) tetiklenmi┼čtir. 159 ki┼činin ölümüyle sonuçlanan 45 olay─▒n ise tetikleyici faktörü tespit edilememi┼čtir."



Do─čal faktörlerle tetiklenen ölümlü heyelan olaylar─▒n─▒n yüzde 65'inin Karadeniz Bölgesi'nde ya┼čand─▒─č─▒n─▒ kaydeden Görüm, "Antropojenik faktörlerle tetiklenen vakalarda 1-2 ki┼či hayat─▒n─▒ kaybederken hidrometeorolojik ko┼čullar─▒n daha büyük alanlar─▒ etkilemesi nedeniyle vaka ba┼č─▒na 3-4 ki┼činin hayat─▒n─▒ kaybetti─čini tespit ettik." dedi.



"Son 20 y─▒lda heyelan olaylar─▒ 2 kat artt─▒"



Son 20 y─▒lda heyelanlar─▒n iki kat artt─▒─č─▒n─▒ anlatan Görüm, ortalama ölümlerin de heyelan say─▒s─▒yla orant─▒l─▒ artt─▒─č─▒n─▒ bildirdi.



Görüm, Türkiye'de heyelan riskinin en fazla oldu─ču bölgenin Do─ču Karadeniz, en az riskin oldu─ču yerin ise ─░ç Anadolu Bölgesi oldu─čunu dile getirdi.



Heyelanlar─▒n artmas─▒n─▒n en önemli nedeninin nüfus ve de─či┼čen iklim ko┼čullar─▒ oldu─čunu vurgulayan Görüm, ┼ču bilgileri verdi: "Karadeniz Bölgesi'ndeki ölümlü heyelanlar─▒n ço─ču yaz döneminde gerçekle┼čmi┼č. Bu da bize yaz döneminde Karadeniz'e dü┼čen ya─č─▒┼č─▒n─▒n çok daha ekstrem bir ya─č─▒┼č karakteristi─čine sahip oldu─čunu gösteriyor. Çok ani ┼čekilde yüksek miktarda ya─č─▒┼č dü┼čtü─čü için bu da topraktaki bo┼čluk suyu bas─▒nc─▒n─▒ art─▒r─▒yor ve birçok ölümlü vakaya neden oluyor. Mesela Bat─▒ Karadeniz'de, Türkiye'de heyelan olma olas─▒l─▒─č─▒n─▒n en yüksek oldu─ču yerlerden birisi olmas─▒na ra─čmen ölüm say─▒s─▒ dü┼čük. Do─ču Karadeniz'de heyelan ve ölüm olaylar─▒n─▒n yüksek olmas─▒n─▒n nedeni da─č─▒n─▒k yerle┼čme tipi, özellikle çay plantasyonu ve bu alanlara ula┼čmak için yap─▒lm─▒┼č çok yo─čun yol a─člar─▒d─▒r. Bu durum ölümleri daha da artt─▒rm─▒┼č."



Görüm, FATALDOT'un yak─▒n zamanda "Web Tabanl─▒ Co─črafi Bilgi Sistemleri" ortam─▒nda payla┼č─▒ma aç─▒laca─č─▒n─▒, herkesin bu verilerden faydalanabilece─čini sözlerine ekledi.






Etiketler: heyelan
Bu haber toplam 55 defa okundu
YAZARLAR
 
Anasayfa |

Reklam Verin |

Sitene Haber Ekle |

Bize Ulaşın

  © 2010 YzC Haber Portal─▒                             Yazılım ve Tasarım: Serdar YAZICI
Sitemiz, hukuka, yasalara, telif haklar─▒na ve ki┼čilik haklar─▒na sayg─▒l─▒ olmay─▒ ama├ž edinmi┼čtir. Sitemiz, 5651 say─▒l─▒ yasada tan─▒mlanan .yer sa─člay─▒c─▒. olarak hizmet vermektedir. ─░lgili yasaya g├Âre, site y├Ânetiminin hukuka ayk─▒r─▒ i├žerikleri kontrol etme y├╝k├╝ml├╝l├╝─č├╝ yoktur. Bu sebeple, sitemiz .uyar ve kald─▒r. prensibini benimsemi┼čtir. Telif hakk─▒na konu olan eserlerin yasal olmayan bir bi├žimde payla┼č─▒ld─▒─č─▒n─▒ ve yasal haklar─▒n─▒n ├ži─čnendi─čini d├╝┼č├╝nen hak sahipleri veya meslek birlikleri, ─░leti┼čim b├Âl├╝m├╝nden bize ula┼čabilirler | Rize G├╝ndo─čdu Haber | Rize | Rize Haberleri haberler