Karakter boyutu :13 Punto15 Punto17 Punto19 Punto

─░┼čte ├çay Kanununun Maddeleri

─░┼čte ├çay Kanununun Maddeleri
T├╝rkiye B├╝y├╝k Millet Meclisi (TBMM)'ye sunulan ├çay Kanunu teklifinde 15 madde yer al─▒yor. ─░┼čte madde madde ├çay Kanunu teklifi...
21.06.2022 / 16:28


AK Parti Rize Milletvekili Hayati Yaz─▒c─▒'n─▒n ilk imzac─▒s─▒ oldu─ču Çay Kanunu Teklifi, AK Parti Rize Milletvekilleri Muhammed Avc─▒, Osman A┼čk─▒n Bak ve Bölge Milletvekillerinin imzas─▒yla TBMM Ba┼čkanl─▒─č─▒na sunuldu.



Çay Kanunu Teklifi, TBMM Ba┼čkanl─▒─č─▒na sunuldu



Teklifle çay tar─▒m─▒ ve ya┼č çay yapra─č─▒ sat─▒┼č─▒ ile kuru çay üretimi ve sat─▒┼č─▒na dair usul, esas ve yükümlülükler düzenleniyor; çay üretimi ve sat─▒┼č─▒yla ilgili düzenleyici ve denetleyici kurallara ayk─▒r─▒ davrananlar hakk─▒nda uygulanacak idari yapt─▒r─▒mlar belirleniyor.



Teklife göre, çay tar─▒m alanlar─▒, Tar─▒m ve Orman Bakanl─▒─č─▒ taraf─▒ndan tespit edilecek; bu alanlar d─▒┼č─▒nda çay tar─▒m─▒ yap─▒lamayacak.



Çay tar─▒m alanlar─▒na giren yerlerde çay bahçesi kuracak olanlar, önceden ruhsatname almak zorunda olacak. Çay bahçelerinden, ruhsats─▒z dikilen veya ruhsatland─▒rmada aranan ┼čartlar─▒ ta┼č─▒mayanlar, giderleri sorumlusuna ait olmak üzere Bakanl─▒k taraf─▒ndan söktürülecek.



Çay tar─▒m─▒, kendi ad─▒na düzenlenen çay bahçesi ruhsatnamesine sahip, gerçek veya tüzel ki┼čili─če haiz ya┼č çay üreticileri taraf─▒ndan yap─▒lacak veya yapt─▒r─▒lacak. Ya┼č çay üreticileri, Bakanl─▒─č─▒n ilgili kay─▒t sistemine kay─▒tl─▒ olmak ve üretimde bulundu─ču sürece kay─▒tlar─▒n─▒ güncellemek zorunda olacak.



Bakanl─▒k, verimden dü┼čmü┼č çayl─▒klar─▒n yenilenmesi amac─▒yla, modern ve tekni─čine uygun çay bahçelerinin olu┼čturulmas─▒n─▒ te┼čvik edecek. Gerekti─činde yenilenecek çay bahçeleri, Bakanl─▒k taraf─▒ndan belirlenecek ve ilan edilecek.



Çay bahçelerindeki tar─▒msal faaliyetler, do─čal kaynaklar─▒n korunmas─▒, ekonomik, sosyal ve çevresel aç─▒dan sürdürülebilirli─čin tesis edilmesi ve güvenilir ürün arz─▒n─▒n temini amac─▒yla tekni─čine uygun bir ┼čekilde yürütülecek.



Bakanl─▒k, çay bahçelerinin asgari büyüklüklerini, bahçe tesisinde kullan─▒labilecek üretim materyallerini, bak─▒m, budama, hasat, ta┼č─▒ma ve depolama i┼člemlerini, uygun gübre ve gübreleme teknikleri ile toprak düzenleyicilerini ve bitki koruma ürünlerini belirleyerek ilan edecek.



Organik çay tar─▒m─▒ yapan çay bahçelerini olumsuz etkileyecek tar─▒msal faaliyetlere izin verilmeyecek. Gerekti─činde Bakanl─▒k, organik çay tar─▒m─▒n─▒ olumsuz etkileyecek mesafelerdeki çayl─▒k alanlarda kimyevi gübre ve bitki koruma ürünlerinin kullan─▒m─▒n─▒ s─▒n─▒rland─▒rabilecek.



Lisansl─▒ çay i┼čletmecili─či



Gerçek ve tüzel ki┼čiler, gerekli izinlerini almak ┼čart─▒yla kuru çay üreten i┼čletmeler kurabilecek.



Bakanl─▒k, kuru çay üreten i┼čletmelerin ham madde teminini ve pazarlama yöntemlerini dikkate alarak, i┼čletmeleri müracaatlar─▒ halinde A, B ve C lisansl─▒ i┼čletmeler olarak grupland─▒r─▒lacak.



A lisansl─▒ i┼čletme "Ya┼č çay yapra─č─▒n─▒ i┼čleyerek kuru çay ürünleri elde edebilen ve bunlar─▒ dökme çay olarak borsada satabilen, kendi üretti─či veya sat─▒n ald─▒─č─▒ kuru çay ürünlerini kendi paketleme tesislerinde paketleyip tüketiciye arz edebilen ve kendi nam─▒na tescilli ürün markas─▒ oldu─čuna dair marka tescil belgesi bulunan gerçek ya da tüzel ki┼čilere ait kuru çay i┼čletmelerini"; B lisansl─▒ i┼čletme "Ya┼č çay yapra─č─▒n─▒ i┼čleyerek kuru çay ürünleri elde edebilen ve bunlar─▒ dökme çay olarak borsada satabilen gerçek ya da tüzel ki┼čilere ait kuru çay i┼čletmelerini" C lisansl─▒ i┼čletme ise "Sat─▒n ald─▒─č─▒ kuru çay ürünlerini, kendi paketleme tesislerinde paketleyip tüketiciye arz edebilen gerçek ya da tüzel ki┼čilere ait kuru çay i┼čletmelerini" ifade edecek.



Bakanl─▒k, çay üretimi ve arz─▒nda istikrar─▒ sa─člamak amac─▒yla her pazarlama y─▒l─▒ için A ve B lisansl─▒ i┼čletmelerin yurt içinde pazarlayabilecekleri kuru çay miktar─▒n─▒ belirleyerek ilan edecek.



Mevcut üretim kapasiteleri ile arz ve talep durumu dikkate al─▒narak ihtiyaç halinde, yeni ba┼čvuran i┼čletmelere Bakanl─▒kça A, B veya C lisans─▒ verilebilecek. Lisans verilen i┼čletmelerin, belirlenen ┼čartlar─▒ ta┼č─▒mad─▒klar─▒ tespit edilmesi halinde, lisanslar─▒ iptal edilebilecek veya yurt içinde pazarlayabilecekleri kuru çay miktarlar─▒nda de─či┼čikli─če gidilebilecek.



Faaliyetlerini çay tar─▒m─▒ yap─▒lan illerin d─▒┼č─▒nda sürdüren C lisansl─▒ i┼čletmelerin izin alma süreçlerinde ana faaliyet konular─▒n─▒ "çay paketleme i┼čleri" olarak belirtmesi zorunlu olacak.



Kuru çay üreten A lisansl─▒ i┼čletmeler, dökme çaylar─▒n─▒ borsada satmak zorunda olacak. Dökme çaylar d─▒┼č─▒nda kalan kuru çay ürünlerini ise paketleyip tüketiciye arz edebilecek.



Kuru çay üreten B lisansl─▒ i┼čletmeler, dökme çaylar─▒n─▒ borsada satmak zorunda olacak.



Kuru çay üreten C lisansl─▒ i┼čletmeler, sat─▒n alarak temin ettikleri kuru çay ürünlerini kendi tesislerinde paketleyip tüketiciye arz edebilecek.



B lisansl─▒ i┼čletmeler, kuru çay ürünleri ithal edemeyecek. A veya C lisansl─▒ i┼čletmeler, yurt içinde pazarlad─▒klar─▒ çay miktar─▒n─▒n en az yüzde 90'─▒n─▒n, yurt içinden temin etmek zorunda olacak.



Ya┼č çay fiyat─▒ ve al─▒m usulleri



Ya┼č çay al─▒m fiyat─▒, Ulusal Çay Konseyi taraf─▒ndan belirlenerek ilan edilecek. Ya┼č çay al─▒m fiyat─▒, arz ve talep durumu ile üretim maliyetleri dikkate al─▒narak her y─▒l hasat dönemi ba┼člamadan önce belirlenecek.



Ulusal Çay Konseyi taraf─▒ndan o y─▒la esas al─▒m fiyat─▒n─▒n belirlenememesi halinde; ya┼č çay al─▒m fiyat─▒, bir önceki y─▒l─▒n al─▒m fiyat─▒n─▒n yeniden de─čerleme oran─▒nda art─▒r─▒lmas─▒ suretiyle belirlenecek.



Ya┼č çay üreticileri taraf─▒ndan kuru çay üreten i┼čletmelere sat─▒lan ya┼č çay yapraklar─▒n─▒n bedeli, ya┼č çay üreticileri ad─▒na aç─▒lan banka hesaplar─▒na kuru çay üreten i┼čletmelerce en geç al─▒m tarihinden itibaren 6 ay içerisinde Türk liras─▒yla ödenecek.



Ya┼č çay al─▒m─▒, sadece A veya B lisans─▒na sahip i┼čletmeler taraf─▒ndan yap─▒labilecek. A veya B lisans─▒na sahip i┼čletmeler ihtiyaç duyduklar─▒ ya┼č çay─▒, ruhsatl─▒ alanda üretim yapan çay üreticilerinden veya bu üreticilerin üyesi oldu─ču üretici örgütlerinden temin edecek.



A veya B lisansl─▒ i┼čletmelerin, ihtiyaç duyduklar─▒ ya┼č çay─▒ sözle┼čmeli üretim ile temin etmeleri esas olacak; her pazarlama y─▒l─▒ için sözle┼čmeli olarak temin edilmesi gereken asgari ya┼č çay miktar─▒ Bakanl─▒k taraf─▒ndan belirlenecek.



Belirtilen ┼čartlara ayk─▒r─▒ olarak çay üretimi yapan ya┼č çay üreticileri, tespit tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, içerisinde bulunulan pazarlama y─▒l─▒nda ve bir sonraki y─▒l boyunca ya┼č çay yapra─č─▒ sat─▒┼č─▒ yapamayacak, çay i┼čletmeleri de bu ┼čekilde üretilen ya┼č çay─▒ alamayacak.



Çay Kanunu Teklifi ile ya┼č çay üreticisinden al─▒m yapan i┼čletmeler, Tar─▒m ve Orman Bakanl─▒─č─▒nca yetkilendirilmi┼č yeterli say─▒da çay eksperi istihdam etmek zorunda olacak.



Kuru çay üretimi a┼čamalar─▒nda ortaya ç─▒kan ve kuru çay ürünü tan─▒m─▒na girmeyen çay çöpü, çay lifi veya çay tasnif tozu gibi çay at─▒klar─▒ndan kuru çay ürünü elde edilemeyecek.



Çay at─▒klar─▒, çay ekstrakt─▒, aktif karbon, selüloz, biyoetanol, kate┼čin ve teanin elde edilmesinde, yal─▒t─▒m malzemesi üretiminde, bitki yeti┼čtirme ortam─▒ olu┼čturulmas─▒nda, enerji üretimi veya Tar─▒m ve Orman Bakanl─▒─č─▒ taraf─▒ndan uygun görülen di─čer alanlarda ilgili mevzuat─▒ çerçevesinde yetkili tesisler taraf─▒ndan kullan─▒labilecek.



Çay i┼čletmeleri, sat─▒n ald─▒klar─▒ ya┼č çay─▒n belirli bir oranda çay at─▒─č─▒n─▒ her pazarlama y─▒l─▒n─▒n sonuna kadar yetkili tesislere teslim etmek zorunda olacak. Teslim edilmesi gereken asgari çay at─▒k oran─▒ Tar─▒m ve Orman Bakanl─▒─č─▒nca belirlenecek.



Ya┼č çay üreticileri ve kuru çay üreten i┼čletmeler, ilgili Bakanl─▒k taraf─▒ndan denetlenecek.



Bakanl─▒k, görevlerini yerine getirirken gerekli gördü─čü her türlü bilgiyi kamu kurum ve kurulu┼člar─▒ ile piyasada mal veya hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel ki┼čilerle bunlar─▒n her türlü örgütünden isteyebilecek.



Bakanl─▒k taraf─▒ndan istenilen bilgiler tam ve do─čru olarak talep edilen süre dahilinde ilgili kurum ve kurulu┼člar taraf─▒ndan verilecek. Bakanl─▒k, inceleme, ara┼čt─▒rma ve denetim görevi kapsam─▒nda her türlü defter, evrak ve belgeleri inceleyebilecek ve suretlerini alabilecek, yaz─▒l─▒ veya sözlü aç─▒klama isteyebilecek, kapsama giren her türlü mallara ili┼čkin mahallinde inceleme yapabilecek, her türlü teknolojik imkandan yararlanabilecek.



─░dari yapt─▒r─▒mlar



Belirtilen ┼čartlara uymayan ki┼čiler hakk─▒nda, di─čer mevzuattaki cezai hükümler sakl─▒ kalmak kayd─▒yla, idari yapt─▒r─▒mlar, mahallin en büyük mülki amiri taraf─▒ndan uygulanacak. ─░dari yapt─▒r─▒mlar─▒n uygulanmas─▒ için gerekli olan tespitler, Bakanl─▒k veya Bakanl─▒k taraf─▒ndan yetkilendirilen kamu kurum ve kurulu┼člar─▒nca gerçekle┼čtirilecek.



─░dari para cezalar─▒n─▒n verilmesini gerektiren fiilin be┼č y─▒l içinde tekrar─▒ halinde verilecek para cezas─▒, bir önceki verilen ceza tutar─▒n─▒n iki kat─▒ olarak uygulanacak. Verilen idari para cezalar─▒, tebli─činden itibaren bir ay içinde ödenecek.



Bakanl─▒k taraf─▒ndan verilen çay bahçesi kurma ruhsatnamesi olmadan çay bahçesi kurdu─ču tespit edilen gerçek veya tüzel ki┼čilerin, kendilerine verilen süre içinde ruhsats─▒z çay bahçelerini sökmeleri zorunlu olacak. Bu süre içinde ruhsats─▒z çay bahçelerini sökmemeleri halinde Bakanl─▒k taraf─▒ndan bu bahçeler söktürülecek.



Bakanl─▒kça belirlenen usul ve esaslara ayk─▒r─▒ olarak i┼členen çay at─▒klar─▒na el konulacak. Piyasaya arz amac─▒ d─▒┼č─▒nda de─čerlendirilmesi mümkün olmayan çay at─▒klar─▒ Bakanl─▒k gözetiminde imha edilecek veya ettirilecek. Piyasaya arz amac─▒ d─▒┼č─▒nda de─čerlendirilmesi mümkün olan çay at─▒klar─▒n─▒n mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilecek. Fiilin 5 y─▒l içinde tekrar─▒ halinde tespit edilen i┼čletmelerin faaliyetleri bir y─▒l süreyle durdurulacak. Fiilin ayn─▒ süre içinde ikinci kez tekrar─▒ halinde i┼čletmeler faaliyetten men edilecek.



Çay at─▒klar─▒ndan kuru çay ürünü elde etti─či tespit edilen i┼čletmeler, lisanslar─▒ iptal edilerek faaliyetten men edilecek.



Hükümlere ayk─▒r─▒ olarak üretilen, al─▒nan veya sat─▒lan her nevi çay ürünü kay─▒t d─▒┼č─▒ olarak kabul edilecek ve el konularak Bakanl─▒─ča teslim edilecek. Bakanl─▒k taraf─▒ndan analizleri yap─▒lan kay─▒t d─▒┼č─▒ çay ürünlerinden, standartlar─▒ ta┼č─▒mayanlar Bakanl─▒k taraf─▒ndan imha edilecek. Standartlar─▒ ta┼č─▒yanlar─▒n ise mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilecek.



─░dari para cezalar─▒



Çay bahçesi ruhsatnamesine sahip olmadan çay tar─▒m─▒ yapan gerçek ve tüzel ki┼čilere ruhsats─▒z çay tar─▒m─▒ yapt─▒─č─▒ tespit edilen tar─▒m alan─▒n─▒n her bir dönümü için 5 bin lira idari para cezas─▒ uygulanacak.



Teklifte belirlenen çay tar─▒m─▒ hükümlerine ayk─▒r─▒ faaliyette bulunan gerçek ve tüzel ki┼čilere bu faaliyeti gerçekle┼čtirdi─či çay tar─▒m alan─▒n─▒n her bir dönümü için 5 bin lira idari para cezas─▒ kesilecek.



Lisansl─▒ çay i┼čletmecili─čine ayk─▒r─▒ olarak faaliyette bulunan çay i┼čletmelerine çay lisanslar─▒nda belirtilen çay miktar─▒n─▒n sat─▒┼č bedeli tutar─▒nda, lisans─▒ olmayan i┼čletmeler için faaliyetin gerçekle┼čti─či pazarlama y─▒l─▒ndaki lisansl─▒ i┼čletmelerin ortalama lisans miktar─▒ esas al─▒narak idari para cezas─▒ uygulanacak.



Teklifin, çay al─▒m yerleri ve çay eksperlerini düzenleyen hükümlerine ayk─▒r─▒ olarak ya┼č çay yapra─č─▒ sat─▒n alanlara 10 bin lira idari para cezas─▒ verilecek.



Çay at─▒klar─▒n─▒n i┼členmesi için Tar─▒m ve Orman Bakanl─▒─č─▒nca gerekli görülen tesisleri kurmadan ve kurduklar─▒ tesislerin faaliyetleri için Bakanl─▒ktan izin almadan çay at─▒klar─▒n─▒ i┼čledi─či tespit edilen i┼čletmelere 200 bin liras─▒ idari para cezas─▒ uygulanacak.



Çay at─▒klar─▒ndan kuru çay ürünü elde etti─či tespit edilen ki┼čilere 400 bin lira idari para cezas─▒ kesilecek.



Teklifte düzenlenen idari para cezalar─▒ mahallin en büyük mülki amiri taraf─▒ndan verilecek.



Düzenlemeyle 1984'te ç─▒kar─▒lan Çay Kanunu yürürlükten kald─▒r─▒lacak. Kanun teklifi ile öngörülen yönetmelikler, düzenlemenin yürürlük tarihinden itibaren 6 ay içinde ç─▒kar─▒lacak.



Daha önce çay tar─▒m alan─▒ olarak ilan edilen alanlar─▒n statüsü ve ilgili mevzuat hükümleri uyar─▒nca düzenlenen çay bahçesi ruhsatnameleri, düzenlemenin yürürlük tarihinden itibaren de geçerli olacak.



Daha önce ilgili mevzuat hükümleri do─črultusunda çay tar─▒m─▒ yapan ya┼č çay üreticilerinin, Tar─▒m ve Orman Bakanl─▒─č─▒n─▒n ilgili kay─▒t sistemine kaydedilmesine ili┼čkin her türlü i┼č ve i┼člemde Bakanl─▒k yetkili olacak. Bu kapsamda belirtilen üreticilerin, Bakanl─▒─č─▒n ilgili kay─▒t sistemine kayd─▒, düzenlemenin yürürlük tarihinden itibaren 3 y─▒l içinde kendilerine Çay ─░┼čletmeleri Genel Müdürlü─čünce verilen çay bahçesi ruhsatnameleri esas al─▒narak tamamlanacak. Cumhurba┼čkan─▒, bu süreyi gerekli gördü─čü hallerde her defas─▒nda 1 y─▒l─▒ geçmemek üzere en fazla 2 kez uzatabilecek.



Daha önce ilgili mevzuat hükümleri do─črultusunda faaliyetlerini sürdüren kuru çay üreten i┼čletmelerinin çal─▒┼čma izinleri, düzenleme yürürlük tarihinden itibaren de geçerli olacak. Ancak düzenlemenin yay─▒m─▒ tarihinden itibaren 6 ay içinde Tar─▒m ve Orman Bakanl─▒─č─▒na ba┼čvuruda bulunarak faaliyet alan─▒na göre lisans ba┼čvurusunda bulunmak ve Bakanl─▒k taraf─▒ndan belirlenen lisans çerçevesinde faaliyette bulunmak zorunda olacak. Ba┼čvuruda bulunmayanlar, C lisansl─▒ i┼čletme statüsünde faaliyette bulunabilecek.



Daha önce faaliyetlerini çay tar─▒m─▒ yap─▒lan illerin d─▒┼č─▒nda sürdüren kuru çay üreten i┼čletmelerden ana faaliyet konusu çay paketleme i┼čleri olmayanlar─▒n, düzenleme yürürlük tarihinden itibaren 6 ay içinde ana faaliyet konular─▒n─▒ "çay paketleme i┼čleri" olarak belirlemesi zorunlu olacak. Bu zorunlulu─ču belirtilen süre içinde yerine getirmeyen kuru çay üreten i┼čletmelerin çal─▒┼čma izinleri Tar─▒m ve Orman Bakanl─▒─č─▒nca iptal edilecek.



GENEL GEREKÇE



Çay üretiminde Türkiye'nin önemli bir yeri bulunmaktad─▒r. Günümüzde Dünya toplam çay üretim alanlar─▒n─▒n yar─▒s─▒ndan fazlas─▒ Çin'e ait olmakla birlikte, bu ülkeyi s─▒ras─▒yla Hindistan, Sri Lanka, Kenya, Vietnam, Endonezya ve Türkiye izlemektedir. Üretilen çok farkl─▒ çay çe┼čidi olsa da dünya çay ticaretinde en büyük yeri tutan siyah ve ye┼čil çay üretimidir. Dünya çay üretiminin %58'i siyah çay, %30'u ye┼čil çay ve kalan %12'lik k─▒sm─▒ da oolong çay, beyaz çay, instant çay ve di─čerlerinden olu┼čmaktad─▒r. Kuru çay üretiminde dünyada alt─▒nc─▒ s─▒rada bulunan ülkemiz, kuru çay ihracat─▒nda oldukça dü┼čük bir paya sahiptir. Ki┼či ba┼č─▒ çay tüketimi ölçütüne göre ise ülkemiz dünyada ilk s─▒rada yer almaktad─▒r.



Türkiye'de çay sektörü di─čer üretici ülkelerle kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒nda nispeten yeni bir faaliyet görünümünde olmas─▒na ra─čmen k─▒sa süre içerisinde büyük geli┼čme göstermi┼čtir. Ülkemizde çay üretimi 1924 y─▒lmda ba┼člam─▒┼č, ilk ya┼č çay yapra─č─▒ i┼čleme fabrikas─▒ 1947 y─▒l─▒nda Rize'de kurulmu┼čtur. Y─▒llar itibariyle ya┼č çay üretimi önemli art─▒┼člar göstermi┼čtir. 2021 y─▒l─▒nda 1.450.000 ton ya┼č çay üretilmi┼čtir.



Ülkemizde çay tanm─▒ küçük aile i┼čletmecili─či ┼čeklinde yap─▒lmakta olup üreticilerin %80'i 5 dekar ve alt─▒nda çay bahçelerine sahiptir. Bu üreticilerin sahip oldu─ču alan toplam çay alamn %56's─▒n─▒ olu┼čturmaktad─▒r. Çay üretim alan─▒n─▒n en yo─čun oldu─ču bölge ortalama %65 oran ile Rize'dir. Bu ili %22 ile Trabzon ili takip etmektedir. Artvin, Giresun ve Ordu illerinin toplam oran içerisindeki pay─▒ ise yakla┼č─▒k %13'tür.



Yeti┼čtiricili─činde kimyasal ilaç, fabrikasyon a┼čamas─▒nda katk─▒ maddesi kullan─▒lmadan üretilen Türk çay─▒, ihracat aç─▒s─▒ndan önemli bir potansiyele sahip olmakla birlikte, Türkiye'de üretilen çay─▒n tamam─▒na yak─▒n─▒ yurt içi piyasas─▒nda tüketilmektedir. ─░hracat olanaktan ise gerek kalite farkl─▒l─▒─č─▒ gerekse maliyetlerin yüksekli─či nedeniyle dü┼čük miktarda gerçekle┼čtirilmektedir. En büyük çay ihraç ürünümüzü ise dökme siyah çay te┼čkil etmektedir.



Uluslararas─▒ çay ticaretinde dal─▒a fazla yer alabilmek, marka ürünler olu┼čturarak dünya piyasas─▒nda rekabet edebilecek bir konuma gelebilmek için ürün kalitesinin yükseltilmesi büyük önem ta┼č─▒maktad─▒r. Kaliteli kuru çay üretebilmek için de özellikle as─▒l ham madde kayna─č─▒n─▒ olu┼čturan çay bitkisinin kalitesini iyile┼čtirici tedbirlerin al─▒nmas─▒ gerekmektedir. Ancak, ülkemizde tüm çay plantasyonlar─▒n─▒n tohum ekimiyle yap─▒lm─▒┼č olmas─▒ yabanc─▒ tozlanan bu bitkilerde hasat edilen yapraklann da verim ve özellikle kalite bak─▒m─▒ndan farkl─▒l─▒k göstermesine yol açmaktad─▒r. Bu durum, yüksek kalitede standart ve homojen ürün elde edilmesinde ve dolay─▒s─▒yla ihracatta sorunlara yol açabilmektedir. Bu nedenle, tatmin edici verime ve yüksek kaliteye sahip klonlar ve bu klonlara en uygun i┼čleme yöntemlerinin tespiti yan─▒nda, katma de─čeri yüksek olan ve dünyada pazarlanabilir nitelikte nihai ürünlerin elde edilmesine yönelik yap─▒lacak çal─▒┼čmalar ülkemiz çay sektörünün geli┼čiminde önemli rol oynayacakt─▒r.



Tüketiciye sa─čl─▒kl─▒ ve güvenilir çay sunulabilmesi aç─▒s─▒ndan yeni çay bahçe tesisi ile çay tar─▒m─▒n─▒n Bakanl─▒kça belirlenecek usul ve esaslar dahilinde tekni─čine uygun olarak yürütülmesi sürecine ili┼čkin i┼č ve i┼člemlerin düzenlenmesi gerekmektedir. Bilinçsiz ve izinsiz olarak insan faaliyetleri sonucunda toprak yap─▒s─▒n─▒n bozulmas─▒n─▒n önüne geçilmesi, tar─▒m politikalar─▒ do─črultusunda planlamalar─▒n yap─▒labilmesi, çay bitkisi ve çay tar─▒m─▒ için uygun arazilerin belirlenerek bu alanlarda çay tar─▒m─▒ yap─▒lmas─▒ ihtiyaçt─▒r.



Mevcut durumda ya┼č çay tar─▒m alanlar─▒ Bakanlar Kurulu Karar─▒ ile 5 il (Artvin, Ordu, Giresun, Rize ve Trabzon) olarak belirlenmi┼čtir. Bu Kanun ile çay tanm alanlar─▒n─▒n Bakanl─▒kça tespit edilmesi, çay tar─▒m─▒n─▒n izin verilen alanlarda mevzuata uygun bir ┼čekilde çay bahçesi olarak tesis edilmesi hedeflenerek ruhsatland─▒nimas─▒ ve Bakanl─▒─č─▒n ilgili kay─▒t sistemine kaydolmas─▒ sa─članacakt─▒r.



Çay tar─▒m─▒na uygunlu─ču tespit edilen alanlarda çay tar─▒m─▒n─▒n yap─▒lmas─▒ ile verim ve kalite artacak ve sürdürülebilir çay üretim alanlar─▒n─▒n olu┼čmas─▒ sa─članacakt─▒r. Yeni çay bahçelerinin Bakanl─▒k taraf─▒ndan verilen çay bahçesi kurma ruhsatnamesi ile kurulmas─▒ zorunluluk olup Bakanl─▒k tarafmdan yap─▒lacak incelemeler sonucunda çay tar─▒m─▒na uygun olmayan arazilerde yeni çay bahçesi kurulmas─▒ engellenecek, çay tanm alanlar─▒ olarak ilan edilen alanlarda Bakanl─▒k tarafmdan verilen çay bahçesi kurma ruhsatnamesi ile yeni çay bahçeleri kurulabilecektir.



Uluslararas─▒ çay ticaretinde daha fazla yer alabilmek, marka ürünler olu┼čturarak dünya piyasas─▒nda rekabet edebilecek bir konuma gelebilmek için ürün kalitesinin yükseltilmesi büyük önem ta┼č─▒maktad─▒r. Kaliteli kuru çay üretebilmek için de özellikle hammadde kayna─č─▒n─▒ olu┼čturan çay bitkisinin kalitesini iyile┼čtirici tedbirlerin al─▒nmas─▒ gereklidir. Bu nedenle, çay i┼čleyen fabrikalar─▒n sözle┼čmeli tanm ile üretim süreçlerine dahil olmas─▒na ihtiyaç duyulmaktad─▒r. Böylece çay bahçesinden ba┼člayarak, yeti┼čtiricilik, hasat, nakliye, kurutma, i┼čleme ve paketleme gibi süreçlerin birlikte yönetilerek iyile┼čtirilmesi mümkün olacakt─▒r.



Ya┼č çay hasat ve pazarlama süreçleri, zamana duyarl─▒ olarak yürütülmektedir. Çiftçilerin hasat edilen ürünü k─▒sa sürede pazarlama mecburiyetleri, pazarlama güçlerini zay─▒flatmaktad─▒r. Sözle┼čmeli üretim ile hasat öncesi al─▒c─▒ ve sat─▒c─▒n─▒n bir araya gelmesi sa─članacak, arz ve talep dengesi kurularak at─▒l kapasitenin önüne geçilecektir. Ya┼č çay─▒ i┼čleyen ve pazarlayan tesisler, faaliyet alanlar─▒na göre de─či┼čkenlik göstermekte olup bu tesislerin ana faaliyet ┼čekillerine göre grupland─▒r─▒lmas─▒na ihtiyaç duyulmaktad─▒r. Kuru çay üreten i┼čletmelerle ilgili sa─čl─▒kl─▒ bir ülke envanterinin olu┼čturulmas─▒, izlenebilirli─čin sa─članmas─▒, kontrol ve denetimlerin etkin olarak yap─▒labilmesi için bu alanda faaliyet gösteren i┼čletmelerin alt faaliyet gruplar─▒na göre ayr─▒lmas─▒ gerekmektedir. Bu grupland─▒rma, üretimi standardize edece─či gibi arz ve talep durumuna göre üretimin planlanmas─▒na imkân tan─▒yacakt─▒r.



Baz─▒ y─▒llar çay sektöründe üretim ve tüketim dengesi bozulabilmekte, arz fazlas─▒ üretim sonucunda stok maliyetleri yükselmekte ve i┼čletmeler finansman aç─▒s─▒ndan olumsuz yönde etkilenmektedirler. Ayr─▒ca kapasitelerin üzerinde ya┼č çay yapra─č─▒n─▒n al─▒nmas─▒ durumunda kuru çay kalitesinde önemli dü┼čü┼člerin oldu─ču, kuru çay üretimi için gerekli olan ideal süre ve süreçlere uyulmadan bir an önce üretim süreçlerinin tamamland─▒─č─▒ zamanlar oldu─ču bilinmektedir. Bu nedenle üretim ve sat─▒┼č dengesini olu┼čturmak için verimli bir i┼čletmecili─čin gere─či olarak programl─▒ ya┼č çay al─▒mlan oldukça önemli olacak ve çay sektöründe ya┼č çay al─▒m ve üretim faaliyetleri de disiplin alt─▒na al─▒nacakt─▒r.



Üretimden pazarlamaya kadar tüm süreçte taraflar─▒n hak ve sorumluluklar─▒m düzenlendi─či çay sektöründe, yapt─▒r─▒mlar─▒n Kanunda düzenlenmesi belirlenen usul ve esaslar─▒n tüm taraflarca uygulanmas─▒n─▒ temin edecektir. Ya┼č çay yapra─č─▒n─▒n üretiminden i┼členmesine ve en nihayetinde tüketimine kadar birçok taraf─▒ ilgilendiren bir tar─▒m ürünü olmas─▒ göz önünde bulundurulmu┼č ve haz─▒rlanan teklifte baz─▒ temel amaçlar─▒n gerçekle┼čtirilmesi hedeflenmi┼čtir.



Bu hedefler;



Ôľá Çay tar─▒m─▒n─▒ kalk─▒nd─▒rmak, Türk çay─▒n─▒n piyasa de─čerini art─▒rmak,



Ôľá Sözle┼čmeli tar─▒m─▒ yayg─▒nla┼čt─▒rmak,



Ôľá Arz ve talep dengesini olu┼čturmak,



Ôľá Ya┼č çay yapra─č─▒ al─▒m fiyat─▒nda istikrar─▒ sa─člamak,



Ôľá Ya┼č çay üreticilerinin hak ve menfaatlerini korumak,



Ôľá Ya┼č çay üretim süreçlerini tekni─čine uygun olarak modemize etmek,



Ôľá Kuru çay üretim süreçlerini iyile┼čtirerek tüketicilerin güvenilir ürünlere eri┼čimini sa─člamak, halk─▒m─▒z─▒n sa─čl─▒kl─▒ çay tüketmesini temin etmek,



Ôľá Kuru çay üreten i┼čletmelerin hak ve menfaatlerini korumak,



Ôľá Kuru çay ürünlerinin kalitesini uluslararas─▒ platformlarda rekabet edebilecek seviyeye ç─▒kartmak, ┼čeklinde s─▒ralanabilir. özet olarak, ülkemizin önemli ürünlerinden biri olan çay ürününün üretimden pazarlamaya tüm alanlar─▒ kapsayacak çay ürünü ile ilgili yeni yöntemleri hayata geçirmek, bir taraftan üreticinin ve tüketicinin korunmas─▒ temel hedef olarak gözetilirken, öte yandan çay ürününün dünya pazar pay─▒n─▒n büyütülmesi ve böylece ülkemiz ekonomisine katk─▒s─▒n─▒n artmas─▒ hedeflenmi┼čtir.



MADDE gerekçeleri



MADDE 1- Yurtiçi ihtiyac─▒ yerli üretimle kar┼č─▒layacak ┼čekilde çay sektörünün düzenlenmesi ve sürdürülebilirli─čin tesis edilmesi gerekmektedir. Çay─▒n üretimden tüketime tüm a┼čamalar─▒n─▒n bilimsel ve hukuksal verilerle düzenlenerek ülke ekonomisine katk─▒s─▒n─▒n art─▒r─▒lmas─▒ ve dünya piyasalar─▒ ile rekabet edebilecek seviyeye getirilmesine yönelik düzenlemelere ihtiyaç duyulmaktad─▒r. Teklifin birinci maddesiyle önerilen düzenlemenin amaç ve kapsam─▒ çerçevelenmi┼čtir.



MADDE 2- Madde ile Kanun metninde yer alan ve kanunun uygulanmas─▒ bak─▒m─▒ndan önem ta┼č─▒yan kimi kavram, sözcük ve nitelemelerin tan─▒mlar─▒ yap─▒lm─▒┼čt─▒r.



MADDE 3- Bu madde ile yeni çay bahçelerinin Bakanl─▒k taraf─▒ndan verilen çay bahçesi kurma ruhsatnamesi ile kurulabilece─čine yönelik bir zorunluluk getirilmi┼č olup, Bakanl─▒k taraf─▒ndan yap─▒lacak incelemeler sonucunda çay tar─▒m─▒na uygun olmayan arazilerde yeni çay bahçesi kurulmas─▒ engellenmi┼č olacak, çay tar─▒m alanlar─▒ olarak ilan edilen alanlarda Bakanl─▒k taraf─▒ndan verilen çay bahçesi kurma ruhsatnamesi ile yeni çay bahçeleri kurulabilecektir. Ya┼č çay üreticilerinin Bakanl─▒─č─▒n ilgili kay─▒t sistemine kayd─▒ ve üretimde oldu─ču sürece bu kayd─▒ güncellemesi; çe┼čitli tar─▒msal desteklerden yararlan─▒labilmesi, devletten alm─▒┼č olduklar─▒ tar─▒m destekli hibe kullan─▒mlar─▒n─▒n denetimi ve üreticinin do─čru projelerle ilerleyebilmesini sa─člayabilmek, raporlama, sorgulanabilirli─činin sa─članmas─▒ ve do─čru analizlerin yap─▒labilmesi için gereklidir. Çay tar─▒m─▒na uygunlu─ču tespit edilen alanlarda çay tar─▒m─▒n─▒n yap─▒lmas─▒ verim ve kaliteyi artt─▒racak ve sürdürülebilir çay üretim alanlar─▒n─▒n olu┼čmas─▒ sa─članacakt─▒r. Çay bitkisinde tohumla ço─čaltma, yabanc─▒ tozlanma nedeniyle, genotipte sürekli aç─▒lmalara neden olmu┼čtur. Bunun sonucunda, ülkemizde ayn─▒ çay bahçesinde bile verim, kalite ve çevre ko┼čullar─▒na adaptasyon gibi özellikler bak─▒m─▒ndan farkl─▒ olan çay ocaklar─▒ olu┼čmu┼čtur. Bu çay bahçelerinden istenilen kalitede çay─▒n al─▒namamas─▒ sonucunda da ülkemizde çay bahçelerinin yenilenmesi ihtiyac─▒ ortaya ç─▒km─▒┼čt─▒r. Ya┼č çay üreticilerinin yenileme faaliyetlerine kat─▒l─▒m─▒n─▒n sa─članmas─▒ için yenilenecek çay bahçelerinin Bakanl─▒k taraf─▒ndan belirlenece─či ve ilan edilece─či hüküm alt─▒na al─▒nmaktad─▒r. Yenilenecek çay bahçeleri olarak ilan edilen alanlarda fiziki büyüklük, co─črafi konum ve arazi ula┼č─▒m imkânlar─▒ de─čerlendirilerek ve yenileme giderlerini en aza indirgeyerek yenileme bölgelerinin Bakanl─▒k taraf─▒ndan tespit edilece─či belirtilmi┼čtir. Tüketicilere kaliteli ve güvenilir çay arz─▒n─▒ teminen yeni çay bahçe tesisi ile çay tar─▒m─▒n─▒n Bakanl─▒kça belirlenecek usul ve esaslar dahilinde tekni─čine uygun olarak yap─▒lmas─▒na ili┼čkin i┼č ve i┼člemler düzenlenmi┼čtir. Çay tar─▒m─▒nda uygun olmayan bitki koruma ürünleri ve kimyasallar ile hatal─▒ gübre uygulamalan nedeniyle ba┼čta toprak ve su olmak üzere do─čal kaynaklarda olu┼čabilecek tahribat─▒n önüne geçilmesi gerekmektedir. Yap─▒lan kanuni düzenlemeyle do─čal kaynaklar─▒ koruyacak ┼čekilde tekni─čine uygun çay tar─▒m─▒n─▒n tar─▒m politikalar─▒ do─črultusunda yap─▒labilmesi, çay tar─▒m─▒ için uygun arazilerin belirlenerek bu alanlarda çay tar─▒m─▒ yap─▒lmas─▒ bu madde kapsam─▒nda öngörülmü┼čtür. Organik çay tar─▒m─▒ yap─▒lan çay bahçelerini olumsuz etkileyecek tar─▒msal faaliyetlere izin verilmeyece─či, gerekti─činde organik çay tar─▒m─▒n─▒ olumsuz etkileyecek mesafelerdeki alanlarda kimyevi gübre ve bitki koruma ürünlerinin kullan─▒m─▒n─▒n Bakanl─▒kça s─▒n─▒rland─▒nlabilece─či hüküm alt─▒na al─▒nm─▒┼čt─▒r. Organik tanm yap─▒lan alanlar─▒n çevresindeki konvansiyonel tar─▒m alanlar─▒n─▒n organik tar─▒m faaliyetine zarar vermeyecek ┼čekilde yürütülmesi organik tar─▒m yap─▒lan alanlar─▒n geli┼čmesine imkân sa─člayacakt─▒r. Bu maddenin uygulanmas─▒na ili┼čkin di─čer hususlar─▒n yönetmelikle düzenlenmesi gerekti─či bu madde kapsam─▒nda öngörülmü┼čtür.



MADDE 4- Madde ile kuru çay üreten i┼čletmelerin kurulmas─▒, sat─▒┼ča yönelik faaliyetleri, baz─▒ faaliyetler için izin alma süreçleri ve grupland─▒r─▒lmas─▒na yönelik düzenlemelere yer verilmi┼čtir. Çay üreten i┼čletmelerin kurulabilmesi, ilgili mevzuat hükümleri do─črultusunda gerekli izinleri almas─▒ hükme ba─članm─▒┼čt─▒r. Kuru çay üreten i┼čletmelerle ilgili sa─čl─▒kl─▒ bir ülke envanterinin olu┼čturulmas─▒, izlenebilirli─čin sa─članmas─▒, kontrol ve denetimlerin etkin olarak yap─▒labilmesi ve fason üretimin önlenmesi için çay sektöründe faaliyet gösteren i┼čletmeler A, B ve C grubu i┼čletmeler olarak grupland─▒r─▒larak i┼čletmelerin yapabilecekleri faaliyetler net bir ┼čekilde ortaya konulmu┼čtur. Bu grupland─▒rma, üretimi standardize edece─či gibi borsada sat─▒┼č i┼člemlerinin yap─▒lmas─▒nda da temel olu┼čturacakt─▒r. Son y─▒llarda çay at─▒klar─▒nm i┼členerek kuru çay olarak piyasaya sürülmesi ya da ülkeye resmi olmayan yollardan sokulan kaçak çaylar─▒n farkl─▒ paketleme tesislerinde i┼členerek ya da paketlenerek piyasaya arz edildi─či gerçe─činden hareket ederek özellikle çay tar─▒m─▒n─▒n yap─▒ld─▒─č─▒ illerin d─▒┼č─▒nda bulunan kum çay i┼čletmelerinin çay paketleme amac─▒yla kumlmu┼č olmalar─▒ ve ana faaliyet alanlann─▒n da çay paketleme i┼čleri olarak belirtilmesi zorunlulu─ču getirilerek çay konusunda daha profesyonel hareket eden i┼čletmeler tesis edilerek tüketiciye daha kaliteli çay arz─▒ hedeflenmi┼čtir. Madde ile çay ithalat─▒ yapabilecek kuru çay i┼čletmeleri belirlenmi┼č olup yurt içi üretimin korunmas─▒ için kuru çay i┼čletmelerinin iç piyasaya sürecekleri kuru çay─▒n asgari %90'─▒n─▒ yurt içinden temin etme zomnlulu─ču getirilmektedir. Böylece yurtiçi ihtiyaç yurtiçi üretimle kar┼č─▒lanacakt─▒r. Bu maddenin uygulanmas─▒na ili┼čkin usul ve esaslar─▒n yönetmelikle belirlenece─či hüküm alt─▒na al─▒nm─▒┼čt─▒r.



MADDE 5- Ya┼č çay üretimi ülkemizde sadece Do─ču Karadeniz Bölgesi'nde devletin belirledi─či co─črafi s─▒n─▒rlar içerisinde ruhsata dayal─▒ olarak yap─▒labilmektedir. Bölgedeki vatanda┼člar─▒m─▒z─▒n temel geçim kayna─č─▒ ya┼č çay yeti┼čtiricili─či oldu─čundan ya┼č çay yapra─č─▒ fiyat─▒n─▒n serbest piyasa dalgalanmas─▒na b─▒rak─▒lmas─▒ üreticilerin olumsuz etkilenmesine neden olmaktad─▒r. Çay tar─▒m─▒nda hasad─▒n s─▒n─▒rl─▒ bir zamanda yap─▒lmas─▒, ürünün dal─▒nda veya hasat sonras─▒nda beklemeye müsait olmay─▒┼č─▒ pazarlamada s─▒k─▒┼č─▒kl─▒k olu┼čturdu─čundan serbest piyasa kurallar─▒ sa─čl─▒kl─▒ bir ┼čekilde i┼čleyememektedir. Bu nedenle sektörde ya┼č çay üreticisine ödenecek ya┼č çay yapra─č─▒ al─▒m fiyat─▒n─▒n piyasa ┼čartlar─▒ ve maliyet unsurlar─▒ göz önünde bulundurularak her y─▒l hasat dönemi ba┼člamadan önce belirlenmesi gerekti─či ve bu görevin 2008 y─▒l─▒ndan beri çat─▒ kurulu┼č olarak görev yapan ve sektörün tüm taraflar─▒n─▒n bir araya gelmesiyle kurulmu┼č olan Ulusal Çay Konseyi taraf─▒ndan yürütülece─či, ya┼č çay yapra─č─▒ al─▒m bedelinin al─▒m tarihinden itibaren en geç alt─▒ ay içerisinde ya┼č çay üreticilerine ödenmesi gerekti─či hükme ba─članm─▒┼čt─▒r. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti yirmi y─▒ldan bu yana ÇAYKUR taraf─▒ndan satm al─▒nan ya┼č çay yaprak bedelini sat─▒n almay─▒ takip eden ay içinde ödemekte olup, bu uygulama devam etmektedir. Teklifte yer alan en geç alt─▒ ay içinde ödeme düzenlemesi ÇAYKUR d─▒┼č─▒ndaki al─▒c─▒larla ilgili üreticiyi koruma amaçl─▒ bir kurald─▒r. Bu kapsamda; ya┼č çay al─▒m─▒n─▒n sadece A veya B lisans─▒na sahip i┼čletmeler taraf─▒ndan ruhsatl─▒ alanda bu Kanunda belirtilen ┼čartlara uygun bir ┼čekilde üretim yapan çay üreticilerinden veya bu üreticilerin üyesi oldu─ču üretici örgütlerinden temin edilece─či hükme ba─članm─▒┼čt─▒r. Dökme çay al─▒p paketleyen C lisansl─▒ i┼čletmelerin ya┼č çay al─▒m─▒ yapmas─▒na izin verilmemi┼čtir. Sözle┼čmeli üretimin geli┼čtirilmesi ve yayg─▒nla┼čt─▒r─▒lmas─▒ amac─▒yla kuru çay üreten i┼čletmelerin ihtiyaç duyduklar─▒ ya┼č çay─▒ sözle┼čmeli üretim ile temin etmeleri gerekti─či ve her pazarlama y─▒l─▒ için sözle┼čmeli olarak temin edilmesi gereken asgari ya┼č çay miktar─▒n─▒n Bakanl─▒k taraf─▒ndan belirlenece─či hüküm alt─▒na al─▒nm─▒┼čt─▒r. Kanunda belirtilen ┼čartlara ayk─▒r─▒ olarak ruhsats─▒z çay üretimi yapan ya da Bakanl─▒kça belirlenen kriterlere uygun üretim yapmayan ya┼č çay üreticilerinin üretmi┼č olduklar─▒ çay─▒n sat─▒┼č─▒n─▒n yap─▒lamayaca─č─▒na dair hüküm getirilmi┼čtir.



MADDE 6- Madde ile çay al─▒m yerleri ve çay eksperlerine ili┼čkin hususlar düzenlenmi┼čtir. Ya┼č çay üreticilerince üretilen ya┼č çay yapraklar─▒n─▒n, Bakanl─▒k taraf─▒ndan belirlenen ve denetlenen çay al─▒m yerlerinde A ve B lisans─▒na sahip i┼čletmeler taraf─▒ndan sat─▒n al─▒nabilece─či ve bu i┼čletmelerin yeter say─▒da çay eksperi istihdam edecekleri belirtilmi┼čtir. Çay al─▒m yerlerinin sahip olmas─▒ gereken nitelikler, bu yerlerin denetimine ili┼čkin usul ve esaslar, çay eksperlerinin görev ve sorumluluklar─▒ ile bu maddenin uygulanmas─▒na ili┼čkin di─čer hususlar─▒n yönetmelikle düzenlenece─či hüküm alt─▒na al─▒nm─▒┼čt─▒r.



MADDE 7- Madde ile kuru çay ürünü elde edilme a┼čamas─▒nda aç─▒─ča ç─▒kan çay at─▒klar─▒n─▒n kuru çay ürünü d─▒┼č─▒nda kullan─▒labilece─či alanlar, bu alanlarda faaliyet gösteren i┼čletmelerin uymas─▒ gereken kurallar ve sa─člamas─▒ gereken ko┼čullar düzenlenmi┼čtir. Ülkemizde kuru çay endüstrisinin ya┼č çay yapra─č─▒n─▒n i┼členmesi s─▒ras─▒nda yan ürünü olarak çay at─▒klar─▒ ortaya ç─▒kmaktad─▒r. Ya┼č çay─▒n makasla toplanmaya ba┼članmas─▒yla birlikte, kuru çay üretim a┼čamalanrida olu┼čan at─▒k oram oldukça artm─▒┼čt─▒r. Kuru çay i┼čletmelerinde aç─▒─ča ç─▒kan bu çay at─▒klar─▒mn çe┼čitli boyalar ya da kimyasallar kullan─▒larak kuru çay ürününe dönü┼čtürülme riski bulunmakta, bu durum g─▒da güvenli─čini ve insan sa─čl─▒─č─▒n─▒ tehdit etmektedir. Bu madde ile Türk çay─▒n─▒n kalitesinin korunmas─▒ için kuru çay üretimi a┼čamalar─▒nda ortaya ç─▒kan çay at─▒klar─▒ndan kuru çay ürünü üretilmesinin engellenmesi, bu tür çay at─▒klar─▒n─▒n Bakanl─▒─č─▒n kontrolünde ilgili mevzuat çerçevesinde yetkilendirilen tesislerde i┼členerek katma de─čerli yan ürünlerin elde edilmesi amac─▒yla yetkili tesislere teslim edilmesi zorunlulu─ču getirilmektedir. Çay at─▒klar─▒n─▒n kayd─▒, toplanmas─▒, muhafazas─▒, i┼členmesi, de─čerlendirilmesi, pazarlanmas─▒ ve gerekti─činde imhas─▒na ili┼čkin usul ve esaslar─▒n yönetmelikle düzenlenece─či hüküm alt─▒na al─▒nm─▒┼čt─▒r.



MADDE 8- Ya┼č çay üreticileri ile kuru çay üreten i┼čletmelerin denetlenmesi ve tespit edilen olumsuzluklar─▒n ivedi bir ┼čekilde giderilmesi için ilgili mevzuatta yer alan standartlara uygun üretim yöntemleri ile kaliteli kuru çay üretiminin güvence alt─▒na al─▒nmas─▒ gerekmektedir. Bakanl─▒k taraf─▒ndan kontrol ve denetimlerin yap─▒lmas─▒, gerekli yapt─▒r─▒mlar─▒n uygulanmas─▒ önem ta┼č─▒maktad─▒r. Bakanl─▒─č─▒n inceleme, ara┼čt─▒rma ve denetim görevi kapsam─▒nda, sektörün tüm aktörlerinden her türlü veriyi isteyebilece─či, istenilen bilgilerin tam ve do─čru olarak süresi içerisinde Bakanl─▒─ča verilece─či hüküm alt─▒na al─▒nmaktad─▒r.



MADDE 9- Madde ile Kanunda belirtilen yükümlülüklere ayk─▒r─▒ davran─▒lmas─▒ halinde uygulanacak idari yapt─▒nmlar─▒n; idari tedbirler ile idari para cezalar─▒ndan ibaret oldu─ču belirtilmi┼čtir. Kanunda belirtilen idari yapt─▒r─▒mlar─▒n Bakanl─▒k veya Bakanl─▒k taraf─▒ndan yetkilendirilen kamu kurum ve kurulu┼člar─▒ taraf─▒ndan uygulanaca─č─▒ belirtilmi┼čtir. ─░dari para cezalar─▒n─▒n birim tutar─▒, hesaplama yöntemi, fiilin tekrar─▒nda uygulanacak para cezas─▒n─▒n miktar─▒ ile cezan─▒n ödeme süreleri hüküm alt─▒na al─▒nm─▒┼čt─▒r.



MADDE 10- Madde ile Kanunda öngörülen yükümlülüklere ayk─▒r─▒ davran─▒lmas─▒ halinde uygulanacak idari tedbirler düzenlenmektedir. Ruhsats─▒z olarak çay bahçesi kuranlara, kendilerine verilen süre içinde çay bahçelerini sökme zorunlulu─ču getirilmi┼čtir. Süresi içinde ruhsats─▒z çay bahçesinin ilgili taraf─▒ndan sökümünün yap─▒lmamas─▒ halinde söküm i┼člemi Bakanl─▒k taraf─▒ndan gerçekle┼čtirilecek olup söküm bedeli de bu Kanun hükümlerine göre ilgiliden tahsil edilecektir. Bakanl─▒kça belirlenen usul ve esaslara ayk─▒r─▒ olarak i┼členen çay at─▒klar─▒na el konulaca─č─▒; el konulan çay at─▒klar─▒ndan piyasaya arz amac─▒ d─▒┼č─▒nda de─čerlendirilmesi mümkün olan at─▒klann mülkiyetinin kamuya geçirilece─či, piyasaya arz amac─▒ d─▒┼č─▒nda ba┼čka ┼čekilde de─čerlendirilmesi mümkün de─čil ise el konulan at─▒klar─▒n Bakanl─▒k gözetiminde imha edilece─či hüküm alt─▒na al─▒nm─▒┼č olup böylece ürün güvenli─či, izlenebilirli─či, kontrolü ve denetimi sa─članm─▒┼č olacakt─▒r. Bahse konu fiilin tekrar─▒ durumunda uygulanacak idari tedbir ve idari para cezas─▒na yönelik müeyyide ile çay at─▒klar─▒ndan kuru çay elde eden i┼čletmelere uygulanacak idari tedbirler hüküm alt─▒na al─▒nm─▒┼čt─▒r. Ruhsatl─▒ alanlarda ya┼č çay─▒n üretilmesi ve lisansl─▒ i┼čletmelerde kuru çay─▒n i┼členmesi esas olup Kanunda belirtilen usul ve esaslar─▒n d─▒┼č─▒nda üretilen her nevi çay ürünü çay piyasas─▒na zarar verecektir. Bu nedenle Kanun hükümlerine ayk─▒r─▒ olarak üretilen, al─▒nan veya sat─▒lan her nevi çay ürününün kay─▒t d─▒┼č─▒ olarak kabul edilmesine ve ticaretinin engellenmesine ihtiyaç duyulmaktad─▒r.



MADDE 11- Madde ile Kanunda öngörülen yükümlülüklere ayk─▒r─▒ davran─▒lmas─▒ halinde uygulanacak idari para cezalar─▒ düzenlenmekte olup, idari para cezalar─▒n─▒n mahallin en büyük mülki amiri taraf─▒ndan verilece─či hükme ba─članm─▒┼čt─▒r. îdari para cezas─▒ düzenlemesiyle kanuna ayk─▒r─▒ fiil ve eylemlerin önüne geçilmesi sa─članacakt─▒r.



MADDE 12- Bu Kanunun uygulanmas─▒na ili┼čkin yönetmeli─čin Tar─▒m ve Orman Bakanl─▒─č─▒ taraf─▒ndan 6 ay içerisinde haz─▒rlanarak yürütülece─čine ili┼čkin düzenlemedir.



MADDE 13- 3092 say─▒l─▒ kanunun yürürlükten kald─▒r─▒ld─▒─č─▒ ve 3092 say─▒l─▒ kanuna yap─▒lan tüm at─▒flar─▒n bu Kanuna yap─▒lm─▒┼č say─▒laca─č─▒n─▒ düzenlemektedir.



GEÇ─░C─░ MADDE 1- Bu Kanunla düzenlenen tüm hususlar─▒n detay düzenlemelerinin yer alaca─č─▒ uygulama yönetmeli─činin en fazla alt─▒ ay içinde yay─▒mlanmas─▒ öngörülmektedir. Çay tar─▒m─▒ faaliyetlerinin hiçbir ┼čekilde sekteye u─čramamas─▒ ve uygulama bo┼člu─ču olu┼čmamas─▒ için mevcut yönetmeliklerin yap─▒lan bu Kanuna ayk─▒r─▒ olmayan hükümlerinin yürürlü─čünün devam etmesi öngörülmektedir.



GEÇ─░C─░ MADDE 2- Madde ile hâlihaz─▒rda çay bahçesi ruhsatnamesi olan ya┼č çay üreticilerinin ruhsatlar─▒n─▒n bu Kanun yümrlü─če girdikten sonra da geçerli olaca─č─▒ hüküm alt─▒na al─▒nmaktad─▒r. Ruhsatl─▒ ya┼č çay üreticilerinin Bakanl─▒─č─▒n ilgili kay─▒t sistemine kayd─▒n─▒n, bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren üç y─▒l içerisinde kendilerine Çay ─░┼čletmeleri Genel Müdürlü─čü taraf─▒ndan verilen çay bahçesi n─▒hsatnameleri esas al─▒narak tamamlanaca─č─▒, bu konuda Bakanl─▒─č─▒n yetkili oldu─ču, Cumhurba┼čkan─▒n─▒n, bu süreyi gerekli gördü─čü hallerde her defas─▒nda bir y─▒l─▒ geçmemek üzere en fazla iki defa uzatabilece─či hüküm alt─▒na al─▒nm─▒┼čt─▒r. Tar─▒m ve Orman Bakanl─▒─č─▒ taraf─▒ndan olu┼čturulan çiftçilerin kay─▒t alt─▒na al─▒nd─▒─č─▒ kay─▒t sistemi, tar─▒msal desteklemelerin ödenmesinde, izlenmesinde, denetlenmesinde, raporlanmas─▒nda kullan─▒lmaktad─▒r. Ancak, çay tar─▒m─▒n─▒n yap─▒ld─▒─č─▒ Do─ču Karadeniz Bölgesinin gerek arazi yap─▒s─▒ ve gerekse de mirasç─▒lar─▒n arazinin maliki evvellerinden intikal i┼člemlerini büyük oranda yapt─▒rmam─▒┼č olmalar─▒ Bakanl─▒─č─▒n ilgili sistemine kay─▒t yap─▒lmas─▒na engel te┼čkil etmektedir. Yap─▒lan geçici düzenlemeyle çay üretiminin, kay─▒tl─▒l─▒─č─▒ ve sürdürülebilirli─čin sa─članabilmesi için bu geçici madde tanzim edilmi┼čtir.



GEÇÎCÎ MADDE 3- Çay üretiminde herhangi bir aksaman─▒n ya┼čanmamas─▒ için bu Kanunun yürürlü─čünden önce mevcut mevzuata uygun olarak faaliyet yürüten kuru çay i┼čletmelerinin çal─▒┼čma izinlerinin Kanunun yürürlük tarihinden itibaren geçerli olmaya devam edece─či, 6 ay içinde faaliyet alan─▒na göre Bakanl─▒─ča lisans ba┼čvurusunda bulunmalar─▒ gerekti─či. ba┼čvuruda bulunmayanlann ise C lisansl─▒ i┼čletme statüsünde faaliyetlerine devam edecekleri hüküm alt─▒na al─▒nmaktad─▒r. Bu düzenleme ile kuru çay üretiminde süreklilik sa─članm─▒┼č olacakt─▒r. Bu Kanun yürürlü─če girmeden önce faaliyetlerini çay tar─▒m─▒ yap─▒lan illerin d─▒┼č─▒nda sürdüren kuru çay i┼čletmelerinin ana faaliyet konusuna "çay paketleme i┼člerini" ilave etmeleri zorunlu─ču getirilmi┼č ve bu zorunlulu─ču alt─▒ ay içerisinde yerine getirmeyen kuru çay i┼čletmelerinin çal─▒┼čma izinlerinin Bakanl─▒k taraf─▒ndan iptal edilece─či hüküm alt─▒na al─▒nm─▒┼čt─▒r.



MADDE 14- Yürürlük maddesidir.



MADDE 15- Yürütme maddesidir.






Bu haber toplam 240 defa okundu
YAZARLAR
 
Anasayfa |

Reklam Verin |

Sitene Haber Ekle |

Bize Ulaşın

  © 2010 YzC Haber Portal─▒                             Yazılım ve Tasarım: Serdar YAZICI
Sitemiz, hukuka, yasalara, telif haklar─▒na ve ki┼čilik haklar─▒na sayg─▒l─▒ olmay─▒ ama├ž edinmi┼čtir. Sitemiz, 5651 say─▒l─▒ yasada tan─▒mlanan .yer sa─člay─▒c─▒. olarak hizmet vermektedir. ─░lgili yasaya g├Âre, site y├Ânetiminin hukuka ayk─▒r─▒ i├žerikleri kontrol etme y├╝k├╝ml├╝l├╝─č├╝ yoktur. Bu sebeple, sitemiz .uyar ve kald─▒r. prensibini benimsemi┼čtir. Telif hakk─▒na konu olan eserlerin yasal olmayan bir bi├žimde payla┼č─▒ld─▒─č─▒n─▒ ve yasal haklar─▒n─▒n ├ži─čnendi─čini d├╝┼č├╝nen hak sahipleri veya meslek birlikleri, ─░leti┼čim b├Âl├╝m├╝nden bize ula┼čabilirler | Rize G├╝ndo─čdu Haber | Rize | Rize Haberleri haberler