´╗┐
Karakter boyutu :13 Punto15 Punto17 Punto19 Punto

d─▒┼č politika

CEMALETT─░N SAK
SuriyeÔÇÖyle gerilim her ge├žen g├╝n art─▒yor. ─░ki ├╝lkenin gelece─činde ne g├Âr├╝yorsunuz?
20.11.2011 / 00:00




D─▒┼čardan medyaya yans─▒t─▒lanla içerde olanlar─▒n ayn─▒ olmad─▒─č─▒ görülüyor. Orta Do─ču’da meydana gelen olaylar─▒n arkas─▒nda ABD’nin oldu─čunu art─▒k herkes biliyor. BOP’un bir parças─▒ bu. Hangi sebeple ortaya ç─▒kt─▒─č─▒ birinci derece önemli, Çünkü Esad, Kaddafi, Mübarek olsun diktatör türünde yönetim sergileyen Arap dünyas─▒ndaki insanlar dün de vard─▒. Bir sene öncesine kadar da AB ve ABD ile hatta Türkiye’yle çok yak─▒n ili┼čkiler içindeydiler. Ne de─či┼čti?



-Galiba herkes bu sorunun cevab─▒n─▒ merak ediyor?



Evet. Birdenbire bunlar─▒n diktatörlükleri, halka zulmettikleri akla geldi. Bir de çeli┼čki var: Demokrasi gelmesini istedikleri ülkelere kar┼č─▒l─▒k ABD’nin en yak─▒n dostlar─▒ndan olan Ürdün, Suudi Arabistan, emirlikle, krall─▒kla yönetiliyor. Ne demokrasi var, ne insan haklar─▒na riayet ediliyor. Suudi Arabistan’da idamlar hâlâ kafa kesilerek yap─▒l─▒yor. Bak─▒n dünyada son 10 y─▒l içinde müthi┼č bir de─či┼čim meydana geldi. Tüm Orta Do─ču ile Türk dünyas─▒ birlikte ele al─▒nd─▒─č─▒nda dünya petrollerinin yüzde 67.5’ini olu┼čturdu─čunu görürsünüz. Dünya petrolünün yüzde 26’s─▒ ABD, yüzde 20’si AB ülkelerinde kullan─▒l─▒yor. AB sömürgelerini kaybettikten sonra hammadde kaynaklar─▒n─▒ ve i┼čgücünü kaybetti. Ama Uzak Do─ču birdenbire elektronik ve sanayi bak─▒m─▒ndan geli┼čmeye ba┼člad─▒. Bat─▒ dünyas─▒ ucuz i┼č gücüyle mücadele edemeyince fabrikalar─▒n─▒n birço─čunu Çin’e kurdu. Çin bugün devasa bir ekonomi. 3.2 trilyon dolarl─▒k döviz fazlas─▒ var. As─▒l ilginç olan taraf─▒ 1.9 trilyon dolarl─▒k k─▒sm─▒n─▒n ABD devlet tahvili olmas─▒d─▒r. Çin bunu piyasaya sürerse ABD’de ekonomi kalmaz, tüm ┼čirketler iflas eder. ABD kendini kurtarmak için ne yapacak? Çin’i sava┼čla y─▒kamaz, mümkün de─čil. Ekonomik güçle olmaz. Peki Çin’in kendinde olmayan ve en çok ihtiyaç duydu─ču ┼čey nedir?



-Petrol mü?



Aynen öyle. Çin petrolü Libya’dan, Orta Do─ču ülkelerinden al─▒yor. Meydana gelen olaylar─▒n temelinde yer alan neden budur. Suriye dü┼čmeden ─░ran’─▒ kontrol edemezsiniz. Son kale olarak Suriye’yi dü┼čürmeye çal─▒┼č─▒yorlar. Meseleyi bu aç─▒dan ald─▒─č─▒m─▒zda i┼čin rengi tamamen de─či┼čiyor. Çin Güney Denizi’nde petrol buldu ama uzun sürecek bir siyasi çeki┼čme ya┼čanacak gibi görünüyor. Orta Do─ču’ya bu çerçevede bakt─▒─č─▒n─▒zda görüyorsunuz: Tunus’ta olaylar oldu, Libya, M─▒s─▒r’da ve Suriye’de oldu. Yemen’de oldu çünkü orada petrol yok ama K─▒z─▒l Deniz’e giri┼či kontrol eden bir devlettir.



-Bahar h─▒zla ─░ran’a do─čru ilerliyor...



Suriye dü┼čerse bak─▒n Azeri-─░ran çat─▒┼čmas─▒n─▒ meydana getireceklerdir. Bahane bulmak, olaylar─▒ geli┼čtirmek çok kolay. Art─▒k dünyada dev sava┼člarla de─čil iç çat─▒┼čmalarla devletleri y─▒kmak daha kolay. Türkiye’nin de ba┼č─▒ belada. Suriye’nin y─▒k─▒lmas─▒ demek Rusya’n─▒n Kafkasya’dan Basra Körfezi’ne kadar ç─▒k─▒┼č yolunda tüm gücünü, nüfuzunu kaybetmesi demektir. Bugün Afganistan’da Taliban bahanesiyle sava┼č var. Afganistan’da ayr─▒ca 1 trilyon dolarl─▒k lityum madeni var. Ama Afganistan’─▒ da Irak’─▒ kontrol edemediler. ABD çekilmek zorunda kald─▒. Bir Kürt devleti kurma meselesi yine ba┼čar─▒ya ula┼čamad─▒. ─░ran sert ç─▒kt─▒, Türkiye Kürt aç─▒l─▒m─▒yla bu i┼če ön ayak oldu. Çünkü Türkiye’ye ba─članma sözü verdiler.



-Kuzey Irak’ta kurulacak Kürt devleti mi Türkiye’ye ba─članacak?



Federasyon ┼čeklinde. Öyle dü┼čünülüyor. Hatta Suriye’nin bile ayn─▒ duruma sokulmas─▒ söz konusu ┼ču an. O nedenle Türkiye’de ba┼čkanl─▒k konu┼čulmaya ba┼čland─▒, anayasa de─či┼čtirilmek isteniyor. Türkiye Suriye’nin iç i┼člerine kar─▒┼č─▒yor. Hani kankayd─▒lar? Onlara göre Suriye dü┼čmeden ─░srail’de emniyet sa─članamaz. Malatya’ya kurulan radar Türkiye için mi? ─░ran’dan at─▒lacak füze önce radarlar taraf─▒ndan tespit edilecek. ─░lk haber verilecek yer Do─ču Akdeniz’deki ABD donanmas─▒d─▒r. O da do─črudan ─░srali’e ba─čl─▒. Yani ─░sral haberdar olacak. Füze Türkiye’ye at─▒l─▒rsa ABD donanmas─▒ndan at─▒lacak kar┼č─▒ füzeler Kayseri Yozgat s─▒n─▒r─▒nda vurulabiliyor. Kayseri’yi bile koruyam─▒yor, Ankara taraf─▒nda füzeyi yakalayabiliyoruz. ─░ran’dan ─░srail’e at─▒lan bir füze nerede yakalan─▒yor; Suriye üzerinde.



-Peki arkas─▒nda ─░ran, Çin ve Rusya olan Esad’─▒ y─▒kmak bu kadar kolay m─▒?



O kadar kolay de─čil. Rusya donanmas─▒n─▒ Akdeniz’e gönderdi. Suriye’ye Rusya ve Çin d─▒┼č─▒nda ─░ran destek veriyor. Çünkü oran─▒n dü┼čmesi Orta Do─ču’daki ABD hakimiyetiyle ─░ran, Kafkasya ve Orta Asya cumhuriyetleri tehlike alt─▒na girecek. Rusya’n─▒n ekonomik ve siyasi ç─▒karlar─▒ aç─▒s─▒ndan kötü bir durum. Ama Suriye dü┼čerse sonra bir sava┼č─▒ bekleyebilirsiniz.



-ABD, Rusya, Çin, ─░ran... Bu durumda 3. dünya sava┼č─▒ ç─▒kar galiba?



Büyük ihtimalle. Böyle bir durumda da Türkiye ABD taraf─▒nda yer al─▒r. ─░┼čin kötü taraf─▒ ─░ran ile sava┼č─▒r. Ama o sava┼č ABD’de de─čil bizim topraklar─▒m─▒zda olacak. Türkiye bunu ┼čöyle göze al─▒yor: Olmayaca─č─▒n─▒, ABD’ye ra─čmen Rusya’n─▒n veya ─░ran’─▒n bu i┼čte Türkiye ile sava┼čmayaca─č─▒n─▒ dü┼čünüyor. Tam tersi. ─░ran can─▒ yand─▒─č─▒ takdirde topra─č─▒nda ABD üsleri bulunan Türkiye’ye sald─▒racakt─▒r. At─▒lan füzeyi vururuz diye dü┼čünüyorlard─▒r da muhtemelen. Halbuki benim bildi─čim ─░ran hiç kimsenin bilmedi─či ba┼čka silahlar─▒ da geli┼čtirmi┼č durumda.



-─░ran ve Rusya Esad’dan vazgeçemez mi? Uzla┼čma sa─članacak ortak bir isme onay ç─▒kabilir mi?



Rusya muhaliflerle Esad’─▒ görü┼čtürmeye çal─▒┼č─▒yor. Ama bence Esad dü┼čmeyecektir. Çünkü Rusya fiilen destek verdi─čini ortaya tamamen koyduktan sonra art─▒k pozisyon de─či┼čecek. Rusya ekonomik olarak kendini toparl─▒yor. Çin ve Rusya aras─▒nda stratejik anla┼čma var, ─░ran’la anla┼čmalar─▒ var. Kendi ç─▒karlar─▒n─▒ bir kenara atamazlar. Esad’─▒n diktatörlü─čü tamam. Ama Esad babas─▒ndan daha az diktatördür. Suriye giderek demokratikle┼čiyordu. Geçen y─▒l Halep üniversitesinde konferans verdim. Sonra araba kiralay─▒p tüm Suriye’yi gezdim. Hama, ┼×am, Rakka... Gitti─čim hiçbir yerde durdulmad─▒m, kimlik soran olmad─▒. Ama son durum neyi getirdi biliyor musunuz? Tarih boyunca emperyalist olmayan Türklerin emperyalist bir millet haline sokulmas─▒ görüntüsünü veriyor. Libya için 400 milyon dolar yard─▒m ediyorsunuz. Oradaki petrolleri i┼čletme kar┼č─▒l─▒─č─▒ m─▒ bu? O zaman emperyalistsiniz.



-Tarihte hiçbir dönemde olmam─▒┼č m─▒d─▒r ?



Hiçbir zaman. Türkler gittikleri yerlere adalet götürmek, düzen sa─člamak için giderler. Hiçbir zaman ekonomik ç─▒karlar─▒ nedeniyle gitmemi┼člerdir. Kültürümüzde yok. Olsayd─▒ Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču’nun 500 sene hakim oldu─ču Balkanlar’da bugün herkes Türkçe konu┼čurdu ve hatta Müslümand─▒. Bak─▒n bugün AB çöküyor. 10 y─▒l önce söyledi─čimde ‘kehanet’ diyorlard─▒. Geçmi┼čten ald─▒─č─▒n─▒z ders varsa tarih gelecektir zaten. Yak─▒n zamanda de─čil ama önümüzdeki dönemlerde Avrupa’da yeniden çat─▒┼čmalar ç─▒kacakt─▒r. Çünkü ekonomiler çöktükçe, halk fakirli─če itildikçe ‘benim menfaatimi niye sana vereyim’ derler. Bizim gibi de─čiller onlar. Bütün sava┼člar ekonomik rekabetten ç─▒kar. Sebep ne siyasettir ne dindir.



-ABD’nin Türkiye’ye ihtiyac─▒ ne zaman kalmayacak?



─░ran’─▒ bitirdikten sonra. Kafas─▒na öyle koymu┼č ama ─░ran co─črafyas─▒ çok çetrefilli bir co─črafyad─▒r. ─░ran, Libya, Suriye gibi 1. Dünya Sava┼č─▒’n─▒n kukla devleti de─čildir. Osmanl─▒ bile Tebriz’e kadar gidebilmi┼čtir. Ötesine geçememi┼čtir. Ayr─▒ca ─░ran ─░srail’i duman eder. Hizbullah var ortada. Yahudiler dünyada hiçbir yerde dola┼čamazlar.



-Suriye PKK’y─▒ kullan─▒yor mu size göre?



Henüz Esad PKK’y─▒ kullanm─▒yor. Çünkü muhaliflerin ço─ču Kürt, PKK’l─▒. Onlarla mücadele ediyor bir taraftan. Böyle bir ortamda Suriye’nin gelecekte ┼čunu yapaca─č─▒n─▒ dü┼čünüyorum: Hemen yar─▒n de─čil ama Suriye parlamentosuna Ermeni as─▒ll─▒ ki┼čiler, soyk─▒r─▒m─▒n kabulüyle ilgili bir önerge verdiklerinde bütün di─čer Arap parlamenterlerin hepsi onay verir. Ve Suriye soyk─▒r─▒m─▒ kabul eder.



-Bize maliyeti ne olur?



Maliyet sadece psikolojiktir. Ama sonras─▒nda Türkiye ile Suriye’nin yeniden dost olma ihtimali büyük çapta kaybolacakt─▒r. Yani s─▒f─▒r problem art─▒k s─▒rf problem haline geldi. Ben Say─▒n Davuto─člu’nun her ┼čeyi birbirine kar─▒┼čt─▒rd─▒─č─▒n─▒ dü┼čünüyorum.

Bu yazi toplam 3157 defa okundu
Yazar─▒n Di─čer Yaz─▒lar─▒
YAZARLAR
 
Anasayfa |

Reklam Verin |

Sitene Haber Ekle |

Bize Ulaşın

  © 2010 YzC Haber Portal─▒                             Yazılım ve Tasarım: Serdar YAZICI
Sitemiz, hukuka, yasalara, telif haklar─▒na ve ki┼čilik haklar─▒na sayg─▒l─▒ olmay─▒ ama├ž edinmi┼čtir. Sitemiz, 5651 say─▒l─▒ yasada tan─▒mlanan .yer sa─člay─▒c─▒. olarak hizmet vermektedir. ─░lgili yasaya g├Âre, site y├Ânetiminin hukuka ayk─▒r─▒ i├žerikleri kontrol etme y├╝k├╝ml├╝l├╝─č├╝ yoktur. Bu sebeple, sitemiz .uyar ve kald─▒r. prensibini benimsemi┼čtir. Telif hakk─▒na konu olan eserlerin yasal olmayan bir bi├žimde payla┼č─▒ld─▒─č─▒n─▒ ve yasal haklar─▒n─▒n ├ži─čnendi─čini d├╝┼č├╝nen hak sahipleri veya meslek birlikleri, ─░leti┼čim b├Âl├╝m├╝nden bize ula┼čabilirler | Rize G├╝ndo─čdu Haber | Rize | Rize Haberleri haberler